Ceny gazu ziemnego rosną: co czeka nas zimą?

Ceny gazu ziemnego po obu stronach Atlantyku notują dynamiczne wzrosty, choć stoi za nimi odmienna dynamika fundamentalna. Podczas gdy amerykański rynek reaguje na bieżącą falę upałów, Stary Kontynent zmaga się z nawarstwiającymi się obawami o podaż przed zbliżającym się sezonem grzewczym.

Choć ceny gazu ziemnego w USA oraz w Europie pozostają na przeciwnych biegunach patrząc na stropy zwrotu w tym roku, to w ostatnim czasie obserwujemy dynamiczne wzrosty po obu stronach Atlantyku. Źródło: XTB

Europa: podażowy wyścig z czasem i ryzyko skoku do 100 EUR 

Rynek europejski znajduje się pod silnym wpływem obaw o zimowy bilans paliwowy. Wypełnienie magazynów gazu w UE wynosi zaledwie ok. 63–64%, co jest wynikiem znacząco niższym nie tylko od 5-letniej średniej wynoszącej 81%, ale również poniżej 5 letniego minimum.  Analitycy szacują, że przed zimą magazyny uda się zapełnić najwyżej w ok. 70%, co grozi ich drenażem do poziomu poniżej 20% na koniec sezonu. Z drugiej strony warto pamiętać, że sytuacja pod względem dostaw jest nieco lepsza niż podczas poprzedniego kryzysu energetycznego w Europie. W 2021 roku, kiedy rozpoczęły się problemy z dostawami z Rosji, udało się zapełnić magazyny do 77%, natomiast w 2022 roku, po bardzo słabym końcu sezonu grzewczego (spadek wypełnienia do 25%), ostatecznie udało się zapełnić magazyny do 95%, co było związane z tym, że wysokie napełnienia miały miejsce również w październiku. 

Wypełnienie magazynów gazu w Europie. Źródło: Bloomberg Finance LP

Obecną sytuację podsyca w dalszym ciągu napięta sytuacja na Bliskim Wschodzie oraz niesprzyjająca pogoda. Spadek generacji z OZE (m.in. przez pył saharyjski ograniczający produkcję z fotowoltaiki w Niemczech i na południu Europy) wymusza większe zużycie gazu w energetyce. Aby skutecznie konkurować z Azją o ładunki LNG z USA, ceny w Europie mogą tej zimy sięgnąć nawet 90-120 EUR/MWh, co nie jest obecnie widoczne w strukturze terminowej na rynku gazu, ale jednocześnie różnice między kontraktami zimowymi oraz letnimi na 2027 rok, sięgają najwyższych poziomów od 2022 roku. Pomijając jednak 2021 i 2022 rok, obecne ceny są nawet 20-30 EUR/MWh wyższe niż w latach poprzednich. 

Struktura terminowa pozostaje w wyraźnym backwardation po sezonie zimowym. Warto jednak podkreślić, że struktura terminowa nie odzwierciedla obaw związanych ze wzrostem cen do poziomów w okolicach 100 EUR/MWh. Źródło: Bloomberg Finance LP, XTB

USA: fala upałów kontra rekordowa produkcja

W Stanach Zjednoczonych impulsem dla kupujących są wysokie temperatury. Wskaźnik Cooling Degree Days wyraźnie wzrósł, podbijając zapotrzebowanie elektrowni na gaz pod napęd klimatyzacji i ograniczając oczekiwany tygodniowy przyrost zapasów zaledwie do 15 bcf (wobec 5-letniej normy wynoszącej 33 bcf).

Długoterminowy potencjał wzrostowy amerykańskiego surowca wciąż jednak natrafia na twardy opór. Bardzo wysoka produkcja gazu stowarzyszonego w zagłębiu Permian oraz rozbudowa infrastruktury przesyłowej (m.in. rurociąg Hugh Brinson) utrzymują wysokie stany magazynowe i utrudniają trwałe wyjście cen powyżej 3,00 USD/MMBtu.

Liczba stopniodni chłodniczych w USA przekracza znacząco 5 letni zakres, co pokazuje, że w momencie, kiedy temperatury powinny spadać, te pozostają cały czas na wysokich poziomach. Źródło: Bloomberg Finance LP

Popyt na gaz oscyluje powyżej 5 letniej średniej, a trend wskazuje na powolne wygasanie do początku października. Źródło: Bloomberg Finance LP, XTB

Zapasy w USA nieco spowolniły przyrostu w ostatnim czasie, co służy odbiciu cen w kierunku 3 USD/MMBTU. Źródło: Bloomberg FInance LP, XTB

Struktura terminowa: krótkoterminowa gorączka i długoterminowe wyciszenie

Krzywe terminowe pokazują jasną różnicę między bieżącym napięciem a długofalowymi oczekiwaniami rynku:

• TTF (Europa): Rynek znajduje się w głębokiej strukturze backwardation. Aktualne wyceny spot i na najbliższą zimę (ok. 65–68 EUR/MWh) drastycznie spadają w kolejnych latach. Wyceny na lata 2027–2028 schodzą do 30–40 EUR/MWh, a w horyzoncie roku 2030 dążą do 20–25 EUR/MWh. Pokazuje to, że inwestorzy płacą wysoką premię za bezpieczeństwo "tu i teraz", zakładasz jednak stopniową stabilizację rynku w przyszłości. Ważne jest również to, że nie jest dostrzegany problem potencjalnego niedoboru gazu w trakcie tej zimy, choć jednocześnie ceny obecnie utrzymują się na poziomach wyższych niż w ostatnich latach (nie licząc 2021 i 2022)
• Henry Hub (USA): Struktura krzywej zachowuje klasyczną sezonowość. Szczyty cenowe przypadają na zimowe miesiące (styczeń 2027 i 2028 sięgający 4,00–4,70 USD/MMBtu). Jednocześnie najbliższe serie kontraktów pozostają stłumione przez silną podaż krajową. Warto jednak zauważyć, że w porównaniu do krzywej sprzed miesiąca, ceny w krótkim terminie wzrosły, co pokazuje zwiększony popyt teraz, ale jednocześnie spadają na zimę (spadek z okolic 4,20 do 4,00 dla styczniowego kontraktu)

Struktura terminowa i jej zmiana w stosunku do sytuacji sprzed miesiąca pokazuje obecnie rosnący popyt oraz słabnące oczekiwania dotyczące wysokiego zużycia w trakcie zimy, co może wynikać z oczekiwania mniejszego popytu przez El Nino. Źródło: Bloomberg Finance LP

Ceny gazu wracają do wzrostów

Choć fundamenty gazu amerykańskiego i europejskiego są odmienne, to jednak sytuacja na Bliskim Wschodzie oraz gaz LNG łączą te dwa światy, co powoduje wzrosty po obu stronach oceanu. Źródło: xStation5

Michał Stajniak, CFA

Wicedyrektor Działu Analiz XTB

michal.stajniak@xtb.pl