🛕Co dalej z turecką lirą?

Jak to wszystko się zaczęło?

Turcja jest gospodarką zaliczaną do rozwijających się, leżąca na skraju Europy i Azji. Pomimo tego, że leży na Bliskim Wschodzie, to jednak nie posiada znaczących złóż naturalnych, w odróżnieniu do innych krajów arabskich. Właśnie dlatego gospodarka oparta jest na imporcie wielu towarów, co powoduje, że kraj generuje ogromny deficyt na rachunku obrotów bieżących. To z kolei oznacza, że Turcja jest uzależniona od długu zagranicznego.

Kryzys z przełomu 2018 oraz 2018 roku

Turcja przez wiele lat starała się utrzymywać dobry wizerunek wśród inwestorów. Względnie wysokie stopy procentowe przyciągały do inwestycji, ale i tak nie były one w stanie powstrzymać rosnącej inflacji. Od 2012 roku dynamika cen stale przekraczała wysoki cel inflacyjny, co z kolei nakręcało spiralę słabości liry i powodowało odwrót inwestorów od kraju.

Inflacja w Turcji przekracza 20%. Czy obecne działania będą wystarczające do stabilizacji cen oraz waluty? Źródło: Macrobond, XTB

Bank centralny reagował na te problemy poprzez dalsze podwyżki stóp procentowych oraz interwencje walutowe. Działania te jednak nie przynosiły rezultatów, a zbyt wysokie stopy procentowe doprowadziły do dużego niezadowolenia prezydenta Turcji, Recepa Erdogana, który mocno zaczął ingerować w niezależność banku centralnego. Do tego mocne pogorszenie stosunków ze Stanami Zjednoczonymi przyłożyły się do pierwszego poważnego kryzysu na lirze, czego skutkiem było podniesienie stóp procentowych do 24%.

Powód minionego krachu na lirze?

Za słabością waluty stały w zasadzie bardzo podobne czynniki jak podczas poprzedniego kryzysu, choć prawdopodobnie mocniejsze, co zadecydowało o jeszcze głębszej deprecjacji waluty. Wysokie zadłużenie, rosnąca inflacja, słabe stosunki z Zachodem oraz coraz mocniejsze naciski na bank centralny.

Potężne umocnienie liry

Erdogan wraz ze swoimi podwładnymi zdecydował się na wprowadzenie narzędzi mających na celu powstrzymanie dalszej wyprzedaży liry. Głównym motywem tego planu jest wprowadzenie gwarancji rządowych dla utraty wartości depozytów bankowych. Ma to zachęcić obywateli do oszczędzania w lirze i powstrzymać ucieczkę do walut i aktywów zagranicznych. Rząd ma również dostarczyć eksporterom kontrakty terminowe, które mają pomóc w zabezpieczeniu przed zmiennością na walucie. To jednak nie powinno powstrzymać dalszej presji na wzrost inflacji, przy utrzymaniu wrogości w stosunku do stóp procentowych oraz patrząc na silnie rosnące ceny energii na całym świecie.

To oczywiście jedna strona medalu. Druga rzecz to oczywiście kolejna duża interwencja walutowa oraz duże wycofanie się z krótkich pozycji na lirze, co doprowadziło do lawinowego umocnienia się waluty.

Nominalnie ruchy podczas ostatniego kryzysu były zdecydowanie większe i szybsze. Pod względem zmiany procentowej widzimy jednak analogię z poprzednim kryzysem. Niemniej obecne działania mogą pozostać niewystarczające, biorąc pod uwagę dalszą presję na wzrost inflacji. Jeśli inflacja będzie rosła, stabilizacja kursu może nie potrwać zbyt długo. Źródło: xStation5

Co dalej?

W przeszłości stosowane były różne metody stabilizacji waluty, jak np. korytarz stóp procentowych czy wysokie stopy procentowe „późnej” płynności. Nigdy nie działały one jednak zbyt długo. Obecny plan może wydawać się racjonalny, ale stabilizacja prawdopodobnie nie utrzyma się zbyt długo. Jeśli kurs pozostanie płynny, kapitał spekulacyjny powinien ponownie powrócić do sprzedawania liry i testowania siły stabilizacyjnej ze strony rządu oraz banku centralnego. Bez konkretnej polityki oraz reagowania na ryzyko dalej rosnącej inflacji wydaje się, że kolejna fala słabości liry oraz samej Turcji jest tylko kwestią czasu. 

Realne stopy procentowe w Turcji są nie tylko ujemne, ale jedne z najniższych na świecie. Bez powrotu powyżej 0 może być trudno ustabilizować szleństwo cen konsumpcyjnych. Źródło: Macrobond, XTB

Kurs walutowy wyraźnie się umocnił, ale najprawdopodobniej wynikało to z zamknięcia dużej ilości krótkich pozycji. Jeśli popatrzymy sobie na notowania CDS dla Turcji, czyli instrumentu, który obrazuje ryzyko bankructwa, widać, że po tej stronie nie ma praktycznie żadnych zmian. To oznacza, że więksi inwestorzy nie widzą dużej poprawy pod względem fundamentów dla tureckiej liry. Źródło: Bloomberg