Jak donoszą informacje Bloomberga sprzed chwili, Bayer szykuje się do ogłoszenia nowej, wartej 10,5 mld USD ofensywy ugodowej w sprawie Roundupu. Mają na uwadze ten temat naturalnie pojawia się pytanie, czy to wreszcie finał tej wieloletniej, bardzo głośnej medialnie batalii. Plan zakłada ok. 7,5 mld USD w ramach ugody zbiorowej w sprawach prowadzonych w sądach stanowych Missouri, która miałaby objąć zarówno już złożone pozwy, jak i potencjalne roszczenia w horyzoncie aż 20 lat. Dodatkowe 3 mld USD Bayer chce przeznaczyć na porozumienia w istniejących indywidualnych sprawach w USA, w których byli użytkownicy Roundupu wiążą wieloletnią ekspozycję na glifosat z zachorowaniem na chłoniaka nieziarniczego. To kolejna odsłona gigantycznej operacji "sprzątania", ponieważ koncern już wcześniej wypłacił ponad 10 mld USD na wyroki i ugody, a mimo to nadal mierzy się z ok. 67 tys. roszczeń w USA. Spory wybuchły po przejęciu Monsanto za ok. 63–66 mld USD, gdy Bayer „odziedziczył” całą lawinę pozwów dotyczących domniemanego działania rakotwórczego glifosatu. To właśnie ten prawny ogon od lat ciąży na wycenie i narracji wokół spółki.
Żeby zrozumieć skalę sprawy, warto przypomnieć, o co w ogóle toczy się spór o Roundup. Rdzeniem zarzutów tysięcy powodów jest teza, że glifosat, czyli główny składnik herbicydu przyczynił się do rozwoju nowotworów krwi, głównie chłoniaka nieziarniczego, a Monsanto/Bayer zbyt słabo ostrzegali o potencjalnym ryzyku na etykietach. Impulsem do fali pozwów była m.in. klasyfikacja glifosatu przez agencję IARC przy WHO w 2015 r. jako „prawdopodobnie rakotwórczego dla ludzi”, choć równolegle wiele agencji regulacyjnych, w tym EPA uznawało go za bezpieczny przy prawidłowym stosowaniu. Łącznie przez lata pojawiło się ok. 180–190 tys. roszczeń, z czego pierwsza duża ugoda z 2020 r. opiewała na 10,1–10,9 mld USD i obejmowała ok. 95 tys. spraw oraz fundusz na przyszłe roszczenia. Mimo tego fala nie wygasła: w kolejnych latach zapadały kolejne spektakularne wyroki, w tym miliardowe, które później co prawda obniżano, ale i tak wymuszały dodatkowe rezerwy, jak ostatnie 1,37 mld USD dopisane przez Bayer w 2025 r. Na ten obraz nakłada się jeszcze decyzja Sądu Najwyższego USA z 16 stycznia 2026 r., który zgodził się rozpatrzyć głośną sprawę Monsanto vs. Durnell, może stanowić ostateczny test, czy federalne prawo pestycydowe (FIFRA) przekreśla możliwość dochodzenia części roszczeń z tytułu ostrzeżeń na etykietach. Od tego wyroku zależy, czy tysiące podobnych spraw zostanie przyciętych u źródła, czy wręcz przeciwnie – zyskają dodatkowy paliwo do rozpatrywania.
Dlatego obecny pakiet 10,5 mld USD wygląda bardziej na próbę uporządkowania pola walki przed kluczowymi rozstrzygnięciami niż na gwarancję trwałego rozejmu. Ugoda zbiorowa w Missouri będzie musiała przejść przez sito sądowej akceptacji, a zawsze istnieje ryzyko, że część kancelarii lub powodów spróbuje się z niej „wypisać” i dalej walczyć o wyższe kwoty w indywidualnych procesach. Równolegle Sąd Najwyższy może albo znacząco ograniczyć bazę dalszych roszczeń (jeśli uzna wyraźny prymat przepisów federalnych), albo ją w praktyce utrzymać, co zostawi nad spółką widmo kolejnych fal pozwów mimo zawartych dziś ugód. Sam Bayer konsekwentnie podkreśla, że Roundup jest bezpieczny, ale już wycofał glifosat z części produktów detalicznych w USA i sygnalizuje, że w skrajnym scenariuszu może w ogóle zrezygnować z tej substancji. CEO Bill Anderson sugerował, że koszt prawny sięgający łącznie ok. 18 mld USD stawia pod znakiem zapytania dalszą opłacalność glifosatu. Z perspektywy inwestorów obecny ruch to krok w kierunku zamknięcia rozdziału, jeśli uda się trwale ograniczyć przyszłe roszczenia i utrzymać łączny rachunek w ryzach, dyskonto za ryzyko prawne może zacząć się domykać; jeśli jednak sądy podważą finalność ugód, „sprawa Roundup” pozostanie z Bayerem jeszcze na lata. Innymi słowy: to ważny etap tej sagi, ale jeszcze nie pewna kropka nad „i”. Dzisiaj inwestorzy się jednak cieszą, tuż przed końcem sesji w Europie akcje giganta chemiczno-farmaceutycznego rosły po komunikacie o 5%.
Mateusz Czyżkowski
Analityk Rynków Finansowych XTB
US OPEN: Rynek pod presją AI
Hollywood w napięciu. Kolejna runda walk o Warner Bros.
Elliott Management odsłania 10% udziałów w Norwegian Cruise Line 📈 Akcje rosną 7%
Wyniki BHP, rynek miedzi i korekta na KGHM. Co warto wiedzieć?
Ta publikacja handlowa jest informacyjna i edukacyjna. Nie jest rekomendacją inwestycyjną ani informacją rekomendującą lub sugerującą strategię inwestycyjną. W materiale nie sugerujemy żadnej strategii inwestycyjnej ani nie świadczymy usługi doradztwa inwestycyjnego. Materiał nie uwzględnia indywidualnej sytuacji finansowej, potrzeb i celów inwestycyjnych klienta. Nie jest też ofertą sprzedaży ani subskrypcji. Nie jest zaproszeniem do nabycia, reklamą ani promocją jakichkolwiek instrumentów finansowych. Publikację handlową przygotowaliśmy starannie i obiektywnie. Przedstawiamy stan faktyczny znany autorom w chwili tworzenia dokumentu. Nie umieszczamy w nim żadnych elementów oceniających. Informacje i badania oparte na historycznych danych lub wynikach oraz prognozy nie stanowią pewnego wskaźnika na przyszłość. Nie odpowiadamy za Twoje działania lub zaniechania, zwłaszcza za to, że zdecydujesz się nabyć lub zbyć instrumenty finansowe na podstawie informacji z tej publikacji handlowej. Nie odpowiadamy też za szkody, które mogą wynikać z bezpośredniego czy też pośredniego wykorzystania tych informacji. Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.
