GOLD - Fed trước bài toán khó: Tăng lãi suất hay bảo vệ sự ổn định tài chính?

Cuộc họp tháng 9 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang trở thành một trong những sự kiện quan trọng nhất đối với thị trường tài chính. Sau khi các dữ liệu lạm phát tháng 8 cho thấy áp lực giá vẫn dai dẳng, thị trường đã nâng xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên gần 90%. Nhưng điều đáng chú ý là Fed hiện không đứng trước một lựa chọn đơn giản giữa “tăng” và “không tăng” lãi suất. Nếu tăng, Fed có nguy cơ đẩy lợi suất trái phiếu và chi phí vốn lên cao hơn trong lúc thị trường trái phiếu Mỹ vốn đã chịu áp lực bởi khối nợ công khổng lồ. Nếu giữ nguyên, thị trường có thể đặt câu hỏi về mức độ nhất quán trong cam kết chống lạm phát của Chủ tịch Kevin Warsh.

Đây chính là thế khó lớn nhất của Fed: lạm phát buộc ngân hàng trung ương phải cứng rắn, nhưng tài khóa và thị trường trái phiếu lại hạn chế đáng kể dư địa để thắt chặt.

Fed tăng lãi suất: Một lần điều chỉnh hay khởi đầu chu kỳ mới?

Trong suốt hơn 5 năm qua, lạm phát Mỹ liên tục cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Những dữ liệu mới nhất về CPI và PPI tiếp tục cho thấy quá trình giảm lạm phát đang chững lại. Trong khi đó, giá dầu WTI và Brent đã vượt 100 USD/thùng trong bối cảnh căng thẳng tại Vùng Vịnh leo thang. Điều này tạo thêm nguy cơ lạm phát quay trở lại bởi chi phí năng lượng, vận tải và sản xuất đang có dấu hiệu tăng lên.

Vì vậy, về mặt lý thuyết, Fed có lý do để hành động. Nhưng một lần tăng lãi suất không đồng nghĩa với việc Fed nhất thiết phải bước vào một chu kỳ thắt chặt mới. Đây sẽ là điểm quan trọng nhất mà thị trường theo dõi sau quyết định.

Nếu Fed tăng 25 điểm cơ bản nhưng phát tín hiệu rằng đây chỉ là một động thái nhằm kiểm soát kỳ vọng lạm phát, tác động lên thị trường có thể tương đối hạn chế. Ngược lại, nếu thông điệp cho thấy Fed vẫn còn nhiều việc phải làm và có khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong những cuộc họp tiếp theo, thị trường trái phiếu sẽ chịu áp lực mạnh hơn.

Đối với chứng khoán, khác biệt giữa hai kịch bản này là rất lớn. Một lần tăng lãi suất đã phần nào được phản ánh vào giá. Nhưng một chu kỳ tăng lãi suất mới sẽ buộc nhà đầu tư phải điều chỉnh lại định giá của cổ phiếu, đặc biệt là nhóm công nghệ và tăng trưởng vốn có độ nhạy cao với lợi suất.

Xác suất thị trường kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 đã tăng lên gần 87% sau báo cáo lạm phát CPI được công bố vào cuối tuần qua. Nguồn: CME FedWatch Tool

Bài toán uy tín của Kevin Warsh

Tại Jackson Hole, Warsh đã đưa ra lập trường tương đối cứng rắn về lạm phát và nhấn mạnh cam kết đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Nếu Fed không hành động sau khi liên tục xuất hiện cảnh báo về áp lực giá, thị trường có thể đặt câu hỏi liệu những tuyên bố đó có đủ sức nặng hay không. Tuy nhiên, việc tăng lãi suất chỉ dựa trên một vài báo cáo dữ liệu cũng không hoàn toàn phù hợp với triết lý chính sách mà Warsh từng thể hiện.

Đây là điểm tạo ra sự khác biệt đáng chú ý giữa Warsh và một số quan chức Fed khác. Christopher Waller và John Williams có xu hướng nhấn mạnh việc chờ thêm dữ liệu trước khi đưa ra quyết định. Trong khi đó, Warsh đã cảnh báo rằng Fed không nên quá phụ thuộc vào những dự báo ngắn hạn.

Vì vậy, nếu Warsh quyết định không tăng lãi suất, điều đó chưa chắc đồng nghĩa với việc ông “mềm mỏng” với lạm phát. Có thể Fed đang cho rằng cú sốc năng lượng hiện tại mang tính cung ứng và việc tăng lãi suất để phản ứng với giá dầu có thể tạo ra nhiều tác dụng phụ hơn lợi ích.

Nhưng vấn đề nằm ở cách thị trường diễn giải quyết định đó. Nếu Warsh không thể thuyết phục nhà đầu tư rằng việc giữ nguyên lãi suất là một quyết định có chủ đích, thay vì sự nhượng bộ trước áp lực chính trị hoặc tài khóa, uy tín của Fed sẽ bị ảnh hưởng.

“Fed không tăng” chưa chắc là tin tốt cho thị trường

Một nghịch lý quan trọng là thị trường chứng khoán có thể tăng mạnh ngay sau quyết định giữ nguyên lãi suất, nhưng đó chưa chắc là tín hiệu tích cực trong dài hạn.

Nếu nhà đầu tư nhìn nhận việc giữ nguyên lãi suất là dấu hiệu Fed đã kiểm soát được lạm phát, lợi suất có thể giảm và cổ phiếu hưởng lợi. Nhưng nếu thị trường cho rằng Fed không tăng vì lo ngại về nợ công và khả năng chịu đựng của thị trường trái phiếu, phản ứng có thể hoàn toàn khác.

Trong trường hợp đó, lợi suất trái phiếu dài hạn vẫn có thể tăng dù Fed giữ nguyên lãi suất chính sách. Đây là kịch bản nguy hiểm nhất đối với tài sản rủi ro: Fed không tăng lãi suất nhưng điều kiện tài chính vẫn thắt chặt thông qua thị trường trái phiếu. Nói cách khác, thị trường có thể tự làm công việc thắt chặt mà Fed không cần phải trực tiếp thực hiện.

Vàng đang đứng trước một bài kiểm tra quan trọng

Vàng đã giảm gần 2% trong tuần trước và hoàn tất tuần giảm thứ hai liên tiếp khi xác suất Fed tăng lãi suất tiến gần 90%. Tuy nhiên, việc giá vẫn giữ được vùng hỗ trợ quanh 4.300 USD/oz cho thấy lực bán chưa thực sự kiểm soát hoàn toàn thị trường.

Sự biến động của giá Vàng trong ngắn hạn có lẽ sẽ phụ thuộc nhiều vào sự kiện lần này. Nếu Fed tăng 25 điểm cơ bản nhưng chỉ dừng ở đó, phản ứng giảm của vàng có thể tương đối hạn chế. Thị trường đã có thời gian để định giá kịch bản này, đặc biệt khi vàng đã điều chỉnh trước cuộc họp. Ngược lại, nếu Fed giữ nguyên lãi suất nhưng đưa ra thông điệp ôn hòa hơn, vàng có thể phục hồi mạnh. Quan trọng hơn, triển vọng dài hạn của vàng không chỉ phụ thuộc vào lãi suất Fed.

Khối nợ công Mỹ trên 40 nghìn tỷ USD, nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương, dòng vốn ETF quay trở lại và những lo ngại về giá trị của tiền pháp định vẫn là các yếu tố hỗ trợ cấu trúc cho kim loại quý. Vì vậy, ngay cả khi Fed tăng lãi suất trong tuần này, điều đó chưa đủ để đảo ngược hoàn toàn xu hướng dài hạn của vàng. Một nhịp giảm do Fed có thể thậm chí trở thành cơ hội tái tích lũy nếu lợi suất thực không tăng mạnh và áp lực tài khóa tiếp tục gia tăng.

Phân tích biểu đồ giá Vàng (khung thời gian H4)

Nguồn: xStation5

Dù giá Vàng đang xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh trong thời gian gần đây, nhưng với việc giá vẫn duy trì trên vùng 4.300 USD/oz đang tạo ra điểm tựa chắc chắn cho phe mua. Vì vậy, động lực tăng giá vẫn có khả năng xảy ra ít nhất là cho đến khi vùng hỗ trợ trên chưa bị xuyên phá.

Tuy nhiên, vùng hỗ trợ trên cũng đã được kiểm định nhiều lần, cho nên rủi ro giảm giá cho những nhịp test tiếp đang ngày càng lớn. Điều đó nói lên rằng, phe mua cần phải nhanh chóng lấy lại ưu thế trước khi áp lực từ phe bán một lần nữa xuất hiện.