Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Mỹ từ ngày 23-25/9 theo lời mời của Tổng thống Donald Trump. Đây là chuyến thăm Mỹ đầu tiên của ông Tập kể từ năm 2023 và diễn ra trong thời điểm quan hệ kinh tế Mỹ - Trung đang bước vào một giai đoạn tương đối nhạy cảm.
Mục tiêu trước mắt của cuộc gặp nhiều khả năng không phải là tạo ra một thỏa thuận thương mại mang tính đột phá, mà là duy trì trạng thái ổn định hiện tại và ngăn căng thẳng leo thang trở lại. Thương mại, AI và các biện pháp trừng phạt liên quan đến Iran sẽ là ba vấn đề đáng chú ý nhất. Trong đó, thương mại vẫn là nền tảng của cuộc đàm phán, nhưng AI và Iran có thể khiến việc đạt được một thỏa thuận toàn diện trở nên khó khăn hơn.
Duy trì trạng thái đình chiến có thể là mục tiêu thực tế nhất
Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung từng leo thang lên mức chưa từng có, với thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc có thời điểm lên tới 145%, trong khi Bắc Kinh áp thuế trả đũa lên tới 125%.
Sau các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ vào tháng 5/2025, hai bên bắt đầu hạ nhiệt căng thẳng và tiếp tục gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại. Những thỏa thuận sau đó giúp giảm bớt một số biện pháp trả đũa, trong đó Trung Quốc đình chỉ một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và cam kết mua thêm nông sản Mỹ, trong khi Washington giảm một số mức thuế và đình chỉ các biện pháp trả đũa tương ứng.
Tuy nhiên, quan hệ thương mại vẫn chưa trở lại trạng thái bình thường. Theo các ước tính khác nhau, mức thuế Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc vẫn cao hơn đáng kể so với trước cuộc chiến thương mại. Đồng thời, thương mại hàng hóa song phương đã giảm mạnh trong năm 2025 và tiếp tục suy yếu trong những tháng đầu năm 2026. Điều này cho thấy hai nền kinh tế đang từng bước giảm mức độ phụ thuộc trực tiếp vào nhau.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Mỹ. Vì vậy, một cuộc chiến thương mại toàn diện trở lại sẽ tạo ra chi phí đáng kể cho cả hai phía.
Trong bối cảnh đó, gia hạn thỏa thuận đình chiến thêm một năm có thể là kết quả thực tế nhất của cuộc gặp. Đây không phải là một thỏa thuận giải quyết triệt để các bất đồng Mỹ - Trung, nhưng lại có ý nghĩa lớn đối với thị trường vì nó giúp doanh nghiệp có thêm thời gian để lập kế hoạch đầu tư, chuỗi cung ứng và thương mại.
Bank of America Global Research cũng xem việc gia hạn thỏa thuận hiện tại là kịch bản chính, đồng thời cho rằng Trung Quốc có thể cam kết mua thêm hàng hóa Mỹ, trong đó có khả năng bao gồm máy bay Boeing. Nếu kịch bản này xảy ra, tác động tích cực đối với thị trường nhiều khả năng sẽ đến từ việc giảm rủi ro, thay vì tạo ra một cú hích tăng trưởng lớn ngay lập tức.
Từ lợi thế công nghệ AI đến vấn đề an ninh chiến lược
AI có thể là một trong những chủ đề khó nhất trên bàn đàm phán. Mỹ và Trung Quốc đều coi AI là công nghệ chiến lược có khả năng định hình năng lực kinh tế và cạnh tranh địa chính trị trong nhiều năm tới.
Washington muốn duy trì lợi thế về chip, mô hình AI và cơ sở hạ tầng tính toán, trong khi Bắc Kinh đang đẩy mạnh khả năng tự chủ công nghệ để giảm phụ thuộc vào các doanh nghiệp Mỹ. Điều này khiến AI khác với những mặt hàng thương mại thông thường. Một chiếc máy bay Boeing hoặc một lượng nông sản lớn có thể trở thành đối tượng của một thỏa thuận thương mại. Nhưng quyền tiếp cận chip tiên tiến, công nghệ AI và cơ sở hạ tầng tính toán lại liên quan trực tiếp đến năng lực công nghệ và an ninh quốc gia. Do đó, khả năng hai bên đạt được một thỏa thuận toàn diện về AI trong một cuộc gặp duy nhất là tương đối hạn chế.
Dù vậy, việc Mỹ và Trung Quốc thiết lập một cơ chế trao đổi thông tin về các sự cố liên quan đến AI có thể là một bước đi đáng chú ý. Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, ông và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã thảo luận về một cơ chế đối thoại cho phép hai nước thông báo cho nhau về các sự cố liên quan đến AI. Nếu được triển khai, cơ chế này có thể giúp giảm một phần rủi ro từ việc hai cường quốc phát triển các hệ thống AI ngày càng mạnh trong khi thiếu các kênh liên lạc trực tiếp.
Vấn đề về Iran có thể khiến quan hệ Mỹ - Trung trở nên phức tạp hơn
Một vấn đề khác ít được chú ý hơn nhưng có thể gây ảnh hưởng lớn đến cuộc gặp là Iran. Washington đang tăng cường sức ép kinh tế lên Tehran bằng cách nhắm tới các đối tác thương mại và kinh tế của Iran. Điều này đặc biệt nhạy cảm với Trung Quốc, bởi Bắc Kinh là một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của Tehran. Nếu Mỹ tiếp tục siết các biện pháp trừng phạt và gây áp lực lên những doanh nghiệp hoặc quốc gia giao thương với Iran, Trung Quốc có thể trở thành một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Điều này tạo ra một bài toán khó cho cả hai bên. Đối với Washington, việc thực thi các biện pháp trừng phạt sẽ khó đạt hiệu quả tối đa nếu Trung Quốc tiếp tục duy trì hoạt động thương mại với Iran. Trong khi đó, Bắc Kinh có động lực duy trì nguồn cung năng lượng và quan hệ thương mại với Tehran.
Vì vậy, Iran có thể trở thành một điểm giao thoa giữa chính sách thương mại, năng lượng và địa chính trị trong quan hệ Mỹ - Trung. Đây cũng là lý do một thỏa thuận thương mại tích cực giữa Trump và Tập chưa chắc đồng nghĩa với việc toàn bộ căng thẳng song phương sẽ giảm xuống.
Các CEO lớn xuất hiện: Ẩn số cho thị trường chứng khoán?
Một điểm đáng chú ý khác là sự tham gia của hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ trong các hoạt động đón tiếp Chủ tịch Tập. Danh sách dự kiến bao gồm Jeff Bezos của Amazon, Elon Musk của Tesla và SpaceX, Sundar Pichai của Google, Michael Dell của Dell và Tim Cook của Apple. Các CEO Jamie Dimon, Jane Fraser, Jensen Huang và Sam Altman cũng có thể tham dự.
Sự hiện diện của những lãnh đạo này phản ánh một thực tế quan trọng: dù quan hệ Mỹ - Trung ngày càng mang tính cạnh tranh chiến lược, các doanh nghiệp Mỹ vẫn có lợi ích đáng kể trong việc duy trì khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc và ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, sự xuất hiện của Jensen Huang và Sam Altman càng làm nổi bật vai trò của AI trong cuộc gặp. Đây có thể là một trong những lĩnh vực mà lợi ích thương mại và lợi ích chiến lược của Washington không hoàn toàn đồng nhất. Các doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường và giảm rào cản thương mại, trong khi chính phủ Mỹ lại phải cân nhắc những rủi ro liên quan đến công nghệ chiến lược.
Thị trường sẽ quan tâm điều gì?
Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng nhất không nhất thiết là một tuyên bố lớn sau cuộc gặp, mà là những thay đổi cụ thể trong chính sách. Có thể tập trung vào bốn yếu tố.
Thuế quan: Nếu hai bên gia hạn đình chiến và không áp dụng thêm các mức thuế mới, đây sẽ là yếu tố hỗ trợ tâm lý “risk-on” và giảm bớt rủi ro đối với các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Đất hiếm và kiểm soát xuất khẩu: Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Bắc Kinh tái áp dụng hoặc mở rộng kiểm soát xuất khẩu đều có thể gây áp lực lên các ngành công nghệ, ô tô và quốc phòng của Mỹ.
AI và chip bán dẫn: Một thỏa thuận nới lỏng đáng kể hạn chế công nghệ sẽ có tác động tích cực đối với một số doanh nghiệp công nghệ, nhưng khả năng đạt được thay đổi lớn trong lĩnh vực này vẫn còn hạn chế do AI ngày càng gắn với cạnh tranh chiến lược giữa hai nước.
Iran và năng lượng: Nếu căng thẳng liên quan đến Iran leo thang và Trung Quốc bị đặt dưới áp lực phải lựa chọn giữa duy trì thương mại với Tehran và tuân thủ các biện pháp của Mỹ, rủi ro địa chính trị có thể nhanh chóng quay trở lại thị trường dầu và hàng hóa.
Lịch kinh tế: Một ngày nữa với các bài phát biểu từ ngân hàng trung ương. AUDUSD có đang phản ứng trước các rủi ro lạm phát?
Tóm tắt thị trường: Thị trường toàn cầu hưởng lợi từ làn sóng AI, căng thẳng địa chính trị gia tăng
Lịch kinh tế: Ngày của các bài phát biểu từ ngân hàng trung ương, dẫn đầu bởi Lagarde
Tóm tắt thị trường: Trump-Xi trong bóng tối của căng thẳng địa chính trị (21.09.2026)
Nội dung tài liệu này chỉ được cung cấp mang tính thông tin chung và là tài liệu đào tạo. Bất kỳ ý kiến, phân tích, giá cả hoặc nội dung khác không được xem là tư vấn đầu tư hoặc khuyến nghị được hiểu theo luật pháp của Belize. Hiệu suất trong quá khứ không nhất thiết chỉ ra kết quả trong tương lai và bất kỳ khách hàng quyết định dựa trên thông tin này đều hoàn toàn tự chịu trách nhiệm. XTB sẽ không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào, bao gồm nhưng không giới hạn, bất kỳ tổn thất lợi nhuận nào, có thể phát sinh trực tiếp hoặc gián tiếp từ việc sử dụng hoặc phụ thuộc vào thông tin đó. Tất cả các quyết định giao dịch phải luôn dựa trên phán quyết độc lập của bạn.