Ceny paliw spadają na tle zaostrzenia konfliktu na Bliskim Wschodzie

Krajowe podwórko: CPN wraca, ceny spadają

Od połowy sierpnia polscy kierowcy mogą cieszyć się niższymi cenami paliw silnikowych na stacjach benzynowych. W dniu 17 sierpnia weszła w życie nowelizacja przywracająca okrojony pakiet "Ceny Paliwa Niżej" (CPN), który obniża stawkę VAT na benzynę i olej napędowy z 23% do 8%. Program będzie obowiązywał przez ostatnie dwa tygodnie sierpnia. Przywrócono również ceny maksymalne, które mają bazować na obwieszczeniu ze strony Ministerstwa Energii. W efekcie za litr benzyny Pb95 kierowcy w poniedziałek zapłacą nie więcej niż 6,41 zł (co oznacza spadek o 0,85 zł), za Pb98 - 7,20 zł (spadek o 0,88 zł), a za olej napędowy - 7,37 zł (spadek o 0,70 zł), bazując na poprzednich średnich cenach. Należy jednak zauważyć, że w przeciwieństwie do wprowadzenia pakietu CPN w kwietniu, nie mamy obniżenia akcyzy oraz z góry wiadomo, do kiedy pakiet ma obowiązywać. 

Ceny na stacjach spadły, ale nieco mniej niż zapowiadane 0,8-1,0 zł. Źródło: własne

Warto zauważyć, że premier zapowiadał wcześniej, iż ceny paliw powinny spaść od 90 groszy do ponad 1 złotego na litrze. Ostateczne obniżki, oscylujące w granicach 70–90 groszy za litr paliw podstawowych, okazały się zatem nieznacznie mniejsze od obietnic, jednak wciąż stanowią odczuwalną ulgę dla konsumentów. Powrót pakietu wiąże się jednak ze sporym obciążeniem budżetu państwa. Ministerstwo Finansów szacuje, że wznowienie obniżki VAT na paliwa na czas powrotów z wakacji będzie kosztować budżet około 495 milionów złotych.

Globalny rynek ropy: Napięcia na linii Izrael-Liban i USA-Iran 

Podczas gdy w Polsce ceny detaliczne uległy sztucznemu obniżeniu, na globalnym rynku ropy naftowej panuje wzmożona niepewność. Ceny ropy wzrosły na otwarciu nowego tygodnia, ale po przetestowaniu 89 USD za baryłkę ropy Brent zaczęły nieznacznie się cofać. Oznacza to, że pomimo ogromnego napięcia sytuacji geopolitycznej, rynek przyzwyczaił się już w dużej mierze do obecnego stanu rzeczy. Najnowsze oficjalne dane wskazują na to, że w niedzielę przez Cieśninę Ormuz przepłynął zaledwie jeden statek, natomiast dzisiaj żaden. Z drugiej strony Departament Energii informował w zeszłym tygodniu, że przez Cieśninę Ormuz przepływa nawet 11 milionów baryłek ropy naftowej na dzień. Najprawdopodobniej prawda znajduje się gdzieś pomiędzy. Kraje z Zatoki Perskiej powoli przywracają wyższą produkcję, korzystając z alternatywnych dróg transportowych lub ryzykując przepływanie tankowców drogą nieoficjalną. Wraz ze znacznym spadkiem popytu w Azji, przede wszystkim ze strony Chin, rynek ropy wydaje się być mniej więcej ustabilizowany, czego nie można powiedzieć o rynku paliw, który ma problemy również ze względu na niedobory w Rosji. 

Źródło: xStation5

Sytuacja jest napięta nie tylko w okolicach samej Cieśniny Ormuz, ale również na granicy izraelsko-libańskiej. W miniony weekend Izrael przeprowadził ataki na wspierany przez Teheran Hezbollah, co doprowadziło do najkrwawszego dnia walk w Libanie od miesięcy. Siły Izraela poinformowały o zabiciu Abu Hassana Alaa, wyższego dowódcy Hezbollahu w południowym Libanie, w wyniku czego zginęło łącznie 11 osób. Były to najpoważniejsze starcia od czasu uzgodnienia zawieszenia broni na początku czerwca. Wydarzenia te wywierają potężną presję na wstrzymane negocjacje między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, podczas gdy w poniedziałek przypada formalny koniec porozumienia o zawieszeniu broni między tymi państwami.

Prognozy dla surowca: Podaż ratuje ceny 

Paradoksalnie, pomimo rosnących zawirowań geopolitycznych i ataków na statki, ceny ropy naftowej pozostają ustabilizowane na podwyższonym, ale znośnym poziomie. Ceny znajdują się 20-30 dolarów niżej niż najniższe w najbardziej zmiennym okresie z początku wojny między USA a Iranem. Bliskowschodni producenci ropy nadal potajemnie przesyłają duże ilości surowca z Zatoki Perskiej, co pomaga utrzymać ceny pod kontrolą i łagodzi obawy przed inflacją napędzaną energią.

Prognozy rynkowe pozostają umiarkowane. Oczekuje się, że cena ropy Brent spadnie do średniego poziomu 83 dolarów za baryłkę w kwartale kończącym się we wrześniu, a następnie będzie kontynuować spadek do 80 dolarów do pierwszego kwartału 2027 roku. To oznaczałoby spadek cen o ponad 5% w perspektywie najbliższych 1,5 miesiąca. Rynek ropy naftowej pozostaje w wyraźnym backwardation. Kontrakty terminowe o najbliższej zapadalności pozostają na wysokich poziomach, ze względu na wysoki popyt i ograniczoną podaż. Z drugiej strony rynek wskazuje na to, że z biegiem czasu sytuacja będzie się stabilizować, a w przyszłym roku jest możliwa nawet spora nadpodaż.Eksperci zwracają jednak uwagę na ryzyko: jeśli przemoc na linii USA-Iran ulegnie eskalacji, a tranzyt ropy przez Cieśninę Ormuz (ten nieoficjalny) zostanie wstrzymany, może to zagrozić powrotem cen rzędu 100 dolarów za baryłkę.

Michał Stajniak XTB