AMD: Khoản đầu tư 8,2 tỷ USD có phải là nước đi đúng đắn?

AMD đang mua lại World Labs, một startup do Fei-Fei Li, một trong những nhà nghiên cứu nổi tiếng nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, sáng lập. Thương vụ được định giá khoảng 8,2 tỷ USD và sẽ được thanh toán hoàn toàn bằng cổ phiếu AMD. Sau khi thương vụ hoàn tất, Li dự kiến sẽ gia nhập AMD với vai trò Phó Chủ tịch Điều hành kiêm Giám đốc Khoa học. Quy mô thương vụ rất đáng kể, nhưng điều AMD thực sự mua được bằng số tiền đó còn đáng chú ý hơn.

World Labs chỉ mới được thành lập vào năm 2024. Công ty tập trung vào lĩnh vực được gọi là trí tuệ không gian (spatial intelligence), phát triển các công nghệ giúp mô hình AI hiểu rõ hơn về môi trường ba chiều, mối quan hệ giữa các vật thể và những thay đổi diễn ra xung quanh chúng. Startup này đã thu hút hơn 1,2 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó có vòng gọi vốn 1 tỷ USD mà AMD cũng tham gia. Hiện nay, công ty được định giá khoảng 8,2 tỷ USD.

Với lịch sử hoạt động ngắn như vậy, rất khó xem đây là một thương vụ mua lại doanh nghiệp theo cách truyền thống. World Labs chưa có nhiều năm doanh thu hay mô hình thương mại đã được thiết lập để có thể dễ dàng đánh giá giá trị của công ty. Về cơ bản, AMD đang mua công nghệ, đội ngũ nghiên cứu và cơ hội tích hợp thành quả nghiên cứu của họ vào những sản phẩm vẫn chưa được phát triển.

Công nghệ do World Labs phát triển có thể ngày càng trở nên quan trọng khi trí tuệ nhân tạo vượt ra khỏi màn hình máy tính để bước vào thế giới vật lý. Một robot hoạt động trong nhà máy cần hiểu nhiều hơn những gì nó nhìn thấy. Nó cần hiểu không gian xung quanh, vị trí của các vật thể khác và cách tình huống có thể thay đổi chỉ trong khoảnh khắc tiếp theo. Điều tương tự cũng áp dụng với xe tự hành. Chỉ nhận diện người đi bộ hoặc một chiếc xe khác là chưa đủ nếu hệ thống cần dự đoán chuyển động của chúng và đưa ra quyết định phù hợp. Đây chính là những vấn đề mà World Labs đang nghiên cứu.

AMD đã củng cố vị thế trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng AI suốt nhiều năm, nhưng công ty ngày càng hướng sự chú ý ra ngoài nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu. Nếu robot, xe tự hành và các hệ thống AI công nghiệp bắt đầu được triển khai trên quy mô lớn, nhu cầu sẽ không chỉ giới hạn ở phần cứng điện toán. Những hệ thống này còn cần các mô hình và phần mềm có khả năng hoạt động trong thế giới vật lý. World Labs giúp AMD tiếp cận công nghệ có thể trở thành một phần của hệ sinh thái tương lai đó.

Mức giá là yếu tố khiến câu chuyện trở nên phức tạp hơn. Việc chi hơn 8 tỷ USD để mua lại một công ty mới tồn tại được hai năm là một cam kết rất lớn, đặc biệt khi công nghệ của công ty vẫn chưa được thử nghiệm ở quy mô đủ lớn để nhà đầu tư đánh giá tiềm năng doanh thu trong tương lai. AI cũng là một trong những lĩnh vực công nghệ đòi hỏi nhiều vốn nhất. Nghiên cứu mới chỉ là bước khởi đầu. Trước khi một công nghệ có thể trở thành hoạt động kinh doanh sinh lời, các công ty cần nguồn lực điện toán khổng lồ, đội ngũ nhà nghiên cứu được trả lương cao và khả năng tiếp cận vốn liên tục. Thị trường đã chứng kiến không ít công ty trẻ sở hữu đội ngũ tài năng và ý tưởng đầy triển vọng nhưng cuối cùng không thể biến chúng thành những hoạt động kinh doanh bền vững.

World Labs đang ở vị thế tốt hơn phần lớn các startup khác. Công ty đã huy động được lượng vốn đáng kể và thu hút các nhà đầu tư am hiểu sâu sắc về ngành AI. Tuy nhiên, điều đó vẫn để lại cho AMD câu hỏi quan trọng nhất: công nghệ này có thể được chuyển hóa thành những sản phẩm mà khách hàng thực sự sẵn sàng trả tiền nhanh đến mức nào? Nhà đầu tư của AMD hiện chưa nhận được thêm hàng tỷ USD doanh thu từ thương vụ này. Họ đang đặt cược rằng thị trường AI không gian trong tương lai sẽ đủ lớn và AMD có thể khai thác giá trị từ World Labs nhiều hơn những gì startup này có thể tự tạo ra.

Cấu trúc giao dịch cũng rất quan trọng. AMD thanh toán bằng cổ phiếu của chính mình, đồng nghĩa với việc công ty không cần chi 8,2 tỷ USD từ nguồn tiền mặt dự trữ. Đổi lại, các cổ đông hiện hữu sẽ phải chịu tác động pha loãng. Số lượng cổ phiếu lưu hành sẽ tăng lên, nghĩa là thương vụ chỉ thực sự có lợi cho các cổ đông hiện tại nếu World Labs tạo ra giá trị cho AMD theo thời gian lớn hơn chi phí từ việc pha loãng cổ phiếu.

Tuy nhiên, quyết định này cho thấy cách AMD tiếp cận giai đoạn tiếp theo của thị trường AI. Thay vì chờ một phân khúc mới trưởng thành, công ty đang cố gắng xây dựng vị thế từ sớm, ngay cả khi phải trả mức giá cao cho một công nghệ chưa chứng minh được đầy đủ tiềm năng. Trong lĩnh vực robot và xe tự hành, lợi thế công nghệ có thể xuất hiện trước nhiều năm so với thời điểm việc ứng dụng đại trà tạo ra nhu cầu đáng kể đối với các sản phẩm hoàn chỉnh.

Từ góc độ đó, World Labs phù hợp với chiến lược rộng hơn của AMD. Công ty đã có các bộ xử lý và bộ tăng tốc đủ khả năng cung cấp sức mạnh điện toán cần thiết. Giờ đây, AMD đang bổ sung chuyên môn về các mô hình được thiết kế để hiểu thế giới vật lý. Vẫn chưa rõ liệu đây có phải là công nghệ phù hợp hay thị trường đủ lớn để thương mại hóa nó sẽ xuất hiện nhanh đến mức nào. Điều rõ ràng là AMD muốn sẵn sàng khi AI ngày càng vượt ra khỏi các trung tâm dữ liệu để bước vào robot, phương tiện và máy móc.

Ở thời điểm hiện tại, mức giá 8,2 tỷ USD về cơ bản là chi phí để giành được vị thế trong một thị trường tiềm năng của tương lai. Nếu trí tuệ không gian trở thành một phần quan trọng của lĩnh vực robot và các hệ thống tự hành, mức định giá hiện tại của World Labs có thể sẽ không còn quá cao khi nhìn lại. Ngược lại, nếu các ứng dụng này phát triển chậm hơn và công nghệ không thể chuyển hóa thành một hoạt động kinh doanh thương mại quy mô lớn, AMD sẽ phải chứng minh lý do tại sao công ty chấp nhận trả mức giá cao như vậy cho một doanh nghiệp còn rất non trẻ.

Thương vụ này chưa cho chúng ta biết kịch bản nào trong số đó sẽ trở thành hiện thực. Tuy nhiên, nó cho thấy AMD ngày càng chuẩn bị cho một thế giới mà trí tuệ nhân tạo sẽ làm được nhiều hơn việc tạo ra văn bản, hình ảnh hay mã lập trình. AI sẽ cần hiểu môi trường xung quanh và hành động trong thế giới vật lý. Tham vọng này rất lớn, và mức giá cũng vậy. Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu World Labs cuối cùng có chứng minh được rằng khoản đặt cược này là xứng đáng hay không.

Nguồn: XTB Research