🟠 Có phải thị trường đồng vật chất đang thiếu hụt?

Giá đồng tiếp tục tăng mạnh trong phiên hôm nay, nối dài đà tăng bắt đầu từ cuối tháng 6 và đầu tháng 7. Đà tăng mới đưa giá lên mức cao nhất trong ngày kể từ tháng 1, với mức 14.236 USD/tấn, đồng thời mở ra khả năng thiết lập mức đóng cửa cao nhất lịch sử. Diễn biến này xuất phát từ áp lực “short squeeze” ngày càng gia tăng đối với các hợp đồng đồng tại London, trong bối cảnh thị trường đang cạnh tranh gay gắt để sở hữu đồng vật chất. Đà tăng của thị trường đồng tiếp tục được duy trì bất chấp các dữ liệu kinh tế đáng thất vọng từ Trung Quốc – quốc gia chiếm khoảng 50% tổng nhu cầu đồng toàn cầu.

Dữ liệu yếu từ Trung Quốc đối lập với sức mạnh của kim loại công nghiệp

Các số liệu kinh tế tháng 7 của Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - gây thất vọng mạnh cho thị trường. Doanh số bán lẻ chỉ tăng 0,6% YoY, thấp hơn nhiều so với mức dự báo 1,5%. Sản lượng công nghiệp cũng giảm tốc xuống 4,5% YoY, trong khi giá nhà mới giảm 3,2% YoY. Một tín hiệu đáng lo ngại khác là tỷ lệ thất nghiệp bất ngờ tăng lên 5,2%. Nền kinh tế Trung Quốc đang cho thấy dấu hiệu giảm tốc rõ rệt, trong khi cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu, ảnh hưởng đến nhiều ngành công nghiệp, trong đó có sản xuất thép. Đáng chú ý, Trung Quốc vẫn là quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới, chủ yếu nhờ nhu cầu sử dụng kim loại này trong cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, vai trò của đồng đang ngày càng trở nên quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng cũng như sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong quá khứ, dữ liệu kinh tế Trung Quốc là một trong những yếu tố quan trọng quyết định diễn biến giá đồng. Tuy nhiên, hiện tại đang xuất hiện sự phân kỳ rất lớn giữa chỉ báo dẫn dắt là Credit Impulse và giá đồng đang tăng mạnh. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Bất chấp nền tảng kinh tế vĩ mô tiêu cực, kim loại công nghiệp đang cho thấy khả năng chống chịu đặc biệt mạnh mẽ. Giá đồng hiện cao hơn 3,31 độ lệch chuẩn (σ) so với mức trung bình 5 năm. Các kim loại quý cũng duy trì vị thế mạnh, với Vàng ở mức +3,13σ và Bạc +2,95σ, phản ánh nhu cầu đối với các tài sản được xem là nơi trú ẩn trước những rủi ro địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, những căng thẳng về logistics tại Trung Đông, đặc biệt ở khu vực Biển Đỏ, tiếp tục là một rủi ro quan trọng. Điều này buộc các nhà nhập khẩu tại châu Á phải thay đổi tuyến vận chuyển không chỉ đối với dầu mỏ mà còn đối với các kim loại công nghiệp quan trọng.

Độ lệch chuẩn so với mức trung bình 5 năm của các loại hàng hóa quan trọng. Nguồn: XTB.

Hiện tượng Short Squeeze và mức Backwardation kỷ lục trên LME

Động lực chính phía sau đà tăng của giá đồng hiện nay là mức premium vật chất cực cao tại London cùng sự sụt giảm mạnh của lượng đồng tồn kho. Trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME), giá đồng giao ngay từng cao hơn tới 543,50 USD/tấn so với hợp đồng kỳ hạn 3 tháng. Chênh lệch này được gọi là Backwardation, xảy ra khi giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn và thường phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật chất trong ngắn hạn. Mức Backwardation hiện tại là lớn nhất kể từ đợt Short Squeeze mạnh trên thị trường vào năm 2021. Không chỉ vậy, mức premium của các hợp đồng tháng 8 có thanh khoản cao nhất so với hợp đồng tháng 9 cũng đã lên tới 370 USD/tấn.

Chênh lệch giá giữa giá giao ngay tại London và giá kỳ hạn 3 tháng. Nguồn: Bloomberg Finance LP.

Chúng ta đang chứng kiến ​​tình trạng backwardation (giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn) ở quy mô lớn trong ngắn hạn trên thị trường đồng. Nguồn: Bloomberg Finance LP.

Lượng đồng tồn kho toàn cầu được theo dõi trên LME đã giảm xuống chỉ còn hơn 200.000 tấn. Tồn kho đã liên tục suy giảm trong 42 ngày, đánh dấu chuỗi giảm dài nhất kể từ năm 2014. Áp lực càng gia tăng khi gần một nửa trong số khoảng 205.000 tấn đồng đang nằm trong hệ thống LME đã được người mua đăng ký rút khỏi kho. Điều này đồng nghĩa lượng đồng thực sự sẵn sàng cho phần còn lại của thị trường đang ở mức rất thấp. Đà suy giảm tồn kho cũng được thúc đẩy bởi hoạt động của các tập đoàn giao dịch hàng hóa lớn như Mercuria, Trafigura và Vitol, khi các doanh nghiệp này liên tục rút đồng khỏi hệ thống kho LME trong những tuần gần đây.

Tồn kho đồng tại các sở giao dịch trên toàn cầu đang giảm, nhưng xét trong bối cảnh lịch sử, lượng tồn kho hiện tại chưa thực sự ở mức quá thấp, chủ yếu do tồn kho tại Mỹ đã tăng mạnh trong 1,5 năm qua. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Phân hóa tồn kho: Đồng ồ ạt chảy vào Mỹ, trong khi kho tại Trung Quốc cạn dần

Tình hình hiện tại cho thấy sự phân bổ tồn kho đồng trên toàn cầu đang có sự khác biệt rất lớn. Trong khi lượng đồng tại các kho ở Trung Quốc đang giảm mạnh, tồn kho tại Mỹ lại liên tục tăng. Một lượng lớn đồng đang được chuyển sang Mỹ do thị trường kỳ vọng chính quyền Donald Trump có thể sớm áp dụng thêm thuế quan đối với đồng tinh luyện. Điều này tạo ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage), thúc đẩy các nhà giao dịch đưa đồng sang sàn Comex của Mỹ. Trong năm ngoái, giá đồng trên Comex từng liên tục lập kỷ lục và có thời điểm cao hơn giá tại London tới 1.000 USD/tấn. Hiện thị trường vẫn đang chờ quyết định cuối cùng từ Nhà Trắng, khiến mức độ bất định gia tăng và tiếp tục thúc đẩy dòng đồng chảy qua Đại Tây Dương vào Mỹ.

Trong khi đó, các nhà máy luyện đồng của Trung Quốc buộc phải cắt giảm sản lượng do thiếu nguyên liệu đầu vào. Tình hình càng trở nên khó khăn khi chất lượng quặng được giao, xét về hàm lượng kim loại, giảm xuống, trong khi nguồn cung phế liệu đồng cũng thiếu hụt nghiêm trọng do các quy định kiểm soát hóa đơn được siết chặt trong ngành tái chế của Trung Quốc. Nguồn cung hạn chế từ các nhà máy luyện đồng khiến một số khách hàng Trung Quốc ngày càng phải phụ thuộc vào việc nhập khẩu lượng đồng tồn kho đang suy giảm tại các kho LME ở châu Á.

Triển vọng giá đồng

Tổng hợp các yếu tố trên - tâm lý lo ngại về nguồn cung, thời hạn thanh toán hợp đồng đang đến gần và căng thẳng thương mại liên quan đến thuế quan - đã giúp giá đồng tăng gần 15% kể từ đầu năm. Giá đồng trên LME đã vượt qua ngưỡng 14.000 USD/tấn. Theo các chuyên gia phân tích, áp lực ngày càng lớn đối với những tổ chức đang nắm giữ vị thế bán có thể buộc họ phải mua lại các hợp đồng đồng để đóng vị thế ở mức giá ngày càng cao. Nếu tình trạng thiếu hụt đồng vật chất tiếp tục trở nên nghiêm trọng, giá đồng có thể sớm quay trở lại vùng đỉnh lịch sử, vượt 14.500 USD/tấn và thậm chí hướng tới vùng 15.000 USD/tấn.

Giá đồng đã tăng hơn 15% kể từ đầu năm. Nguồn: XTB

Vị thế bán vẫn chiếm ưu thế so với vị thế mua trên thị trường đồng London. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Giá đồng đang tăng mạnh ngay đầu tuần và bứt phá khỏi vùng tích lũy kéo dài nhiều phiên. Mặc dù thị trường đồng toàn cầu chưa đối mặt với tình trạng thiếu hụt trên diện rộng, sự mất cân bằng mang tính cục bộ giữa các khu vực và các sàn giao dịch có thể tiếp tục tạo ra hiện tượng Short Squeeze, qua đó đẩy giá lên những mức cao lịch sử mới. Nguồn: xStation5.