🏯Thị trường nổi bật: Tỷ giá USDJPY chịu ảnh hưởng từ Bessent và BOJ

Đồng yên gần đây là một trong những đồng tiền mạnh nhất thế giới, và thị trường hiện có thêm một người chơi mới công khai tuyên bố rằng mình đang nắm trong tay những “quân bài được đánh dấu”. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, trong một bài phát biểu tại một trường đại học ở Texas, đã thách thức các nhà giao dịch khi nói rằng “giờ tôi là nhà cái”. Điều này có nghĩa là một người chơi như vậy luôn là bên chiến thắng. Ông cũng cho biết mình sở hữu thông tin bất đối xứng, tức là biết được những gì các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đang lên kế hoạch, qua đó cho phép ông định hướng tình hình trên thị trường tiền tệ một cách phù hợp. Nhà đầu tư có thể đặt cược chống lại ông, nhưng như ông ngụ ý, họ không có cơ hội chiến thắng.

Ngay cả với mức thay đổi theo tháng, mức tăng gần 4% vẫn là rất lớn đối với thị trường tiền tệ. Nguồn: XTB

Kinh tế vĩ mô và Địa chính trị: Liên minh bất thường giữa Washington và Tokyo

Những gì chúng ta đang chứng kiến thực sự là một hiện tượng đáng chú ý, dù chúng ta từng chứng kiến những diễn biến tương tự của đồng yên vào năm 2024. Thông thường, Nhật Bản là bên tìm kiếm sự ủng hộ của Mỹ để hỗ trợ đồng nội tệ. Tuy nhiên, lần này Washington đã trực tiếp tham gia vào một cuộc can thiệp chung, bán các tài sản châu Âu từ dự trữ ngoại hối để mua yên. Kể từ đó, chúng ta đã nhiều lần chứng kiến những động thái can thiệp bằng lời nói, và làn sóng đồng yên tăng giá rõ rệt đầu tiên vào tuần trước, bắt đầu từ vùng 160 ngay trước khi phiên Mỹ mở cửa, có thể cho thấy Bộ Tài chính Mỹ đang chuẩn bị cho một động thái khác.

Động cơ của Bessent hoàn toàn xuất phát từ lợi ích của Mỹ. Ông cho rằng một đồng yên quá yếu và biến động mạnh có thể buộc Nhật Bản, quốc gia là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ để tài trợ cho hoạt động can thiệp. Điều này sau đó sẽ đẩy lợi suất và chi phí vay của các hộ gia đình Mỹ lên cao. Nói cách khác, việc bảo vệ đồng yên đã trở thành một phần trong nỗ lực bảo vệ thị trường nợ của Mỹ.

Yếu tố thứ hai đứng sau diễn biến này là chính BOJ. Giọng điệu từ các thành viên BOJ đã rõ ràng trở nên cứng rắn hơn. Hajime Takata công khai nói về một “sự thay đổi chế độ” trong năm 2026, được thúc đẩy bởi sự trở lại của lạm phát và áp lực tiền lương. Thị trường đang tích cực định giá khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 17–18/9.

Tỷ giá USDJPY đã gần chạm mức 164 vào cuối tháng 7, gần với mục tiêu của Goldman Sachs và là mức yếu nhất của đồng yên trong 40 năm. Hiện tỷ giá đã lao dốc xuống quanh mức 153, và chính Bessent cũng gợi ý rằng tỷ giá có thể giảm xuống 150.

Tuy nhiên, đây cũng chính là nơi rủi ro lớn nhất của toàn bộ câu chuyện xuất hiện. Nếu BOJ tăng lãi suất vào ngày 18/9 nhưng không đưa ra định hướng chính sách mang tính diều hâu, thị trường sẽ xuất hiện một kịch bản “sell the fact” điển hình.

Vị thế: Giảm vị thế ngay trước một nhịp biến động mạnh

Dữ liệu COT cho thấy lý do khiến diễn biến này trở nên mạnh mẽ đến vậy. Đến tháng 7, các nhà đầu cơ đã xây dựng một vị thế bán đồng yên rất lớn – khoảng 265.000 hợp đồng bán, với vị thế ròng đạt khoảng -170.000, tức nằm dưới biên cực đoan thấp.

Cấu trúc này bắt đầu sụp đổ khi số lượng vị thế bán giảm đáng kể trong những tuần gần đây, mặc dù ngay trước khi nhịp điều chỉnh bắt đầu vào đầu tháng 9, chúng ta đã quan sát thấy người bán quay trở lại đôi chút. Chắc chắn dữ liệu CFTC mới nhất sẽ cho thấy vị thế bán tiếp tục được thu hẹp và vị thế mua tăng lên.

Điểm mấu chốt: có lẽ khoảng 60% mức cực đoan đã được loại bỏ, nhưng thị trường vẫn đang duy trì vị thế ròng bán đồng yên. Để so sánh, trong một diễn biến tương tự liên quan đến việc giảm carry trade vào năm 2024, vị thế ròng không chỉ dừng lại ở giữa phạm vi mà đã chuyển rõ rệt sang vùng dương. Điều này cho thấy dư địa để đồng yên tiếp tục mạnh lên vẫn còn.

Phân tích kỹ thuật

Trên khung D1, bức tranh đã thay đổi về mặt chất lượng:

• Đường xu hướng tăng được vẽ từ mức đáy tháng 4/2025 đã bị phá vỡ – đây là lần đầu tiên cấu trúc này bị vi phạm trong một năm rưỡi. Hiện đường xu hướng này nằm quanh vùng 158–159.

• Giá đang nằm giữa mức Fibonacci 38,2% và 50% của toàn bộ nhịp tăng từ 139 lên 163,5. Bên dưới, mức 61,8% đang chờ tại vùng hỗ trợ quan trọng 150, mặc dù biên độ điều chỉnh từ tháng 7/2024 cho thấy khả năng xuất hiện một nhịp giảm lớn hơn.

• Vùng 158,0–159,0 hiện là kháng cự quan trọng – nơi hội tụ mức Fibonacci 23,6%, vùng tích lũy trong mùa xuân-hè, đường xu hướng bị phá vỡ và mức trung bình năm (158,28). Việc giá duy trì trở lại trên vùng này sẽ vô hiệu hóa kịch bản giảm.

• Sự tương đồng với giai đoạn tháng 7–8/2024 rất rõ ràng: cùng một cơ chế và động lực tương tự. Khi đó, tỷ giá đã giảm 13% trong vòng 5 tuần. Nhịp giảm hiện tại mới ở mức 6%, tức khoảng một nửa chặng đường.

Các số liệu thống kê cũng cho thấy những điểm đáng chú ý. Z-score so với mức trung bình năm đã đạt -2,0 – đây là mức cực đoan đầu tiên kể từ khoảng năm 2020 và trong lịch sử thường là vùng tạo ra các nhịp phục hồi. Tuy nhiên, các khung thời gian dài hơn lại cho tín hiệu trung lập: mức trung bình hai năm là 153,5 (tức gần như chính xác mức giá hiện tại, Z-score +0,1), trong khi mức trung bình năm năm ở 148,65 nằm bên dưới thị trường.

Kết luận có hai khía cạnh, và đây chính là yếu tố định hình USDJPY hiện nay: về mặt chiến thuật, nhịp giảm đã rơi vào trạng thái quá bán, nhưng về mặt chiến lược, xu hướng đồng yên yếu vẫn chưa bị phá vỡ. Giá mới chỉ quay trở lại mức trung bình hai năm. Nếu “sự thay đổi chế độ” tại Nhật Bản là có thật, dư địa để USDJPY tiếp tục giảm mới chỉ đang mở ra. Tuy nhiên, diễn biến này phụ thuộc rất lớn vào BOJ và giọng điệu từ Fed. Kịch bản lý tưởng sẽ là Warsh đưa ra tín hiệu thiếu quyết đoán vào thứ Tư tuần tới, trong khi Ueda đưa ra thông điệp rất rõ ràng.