Ceny paliw mogą być wyższe pomimo otwarcia Cieśniny Ormuz

Kierowcy w Polsce stają przed nie lada zagadką ekonomiczną. Z jednej strony z rynków światowych napływają optymistyczne wieści dotyczące otwarcia Cieśniny Ormuz, która przywraca ceny do zdecydowanie niższych poziomów, z drugiej strony perspektywy dotyczące kreowania się cen na polskich stacjach mogą zacząć wzbudzać niepokój. Wraz z potencjalnym końcem ryzyka na rynku ropy, program CPN, czyli Ceny Paliw Niżej może zbliżać się do końca, co nawet przy spadających cenach ropy może doprowadzić do wzrostów cen na stacjach. Jak to w ogóle możliwe?

Koniec pakietu CPN – podatki powoli wracają do normy

Rząd zdecydował o przedłużeniu obniżonej stawki podatku VAT (8%) w ramach pakietu „Ceny Paliw Niżej” (CPN) do końca czerwca 2026 roku. Dodatkowo utrzymano narzędzie ceny maksymalnej. Z drugiej strony, wiele wskazuje na to, że program będzie powoli wygaszany, gdyż nie widać decyzji o przedłużeniu minimalnych stawek akcyzy. Oznacza to najprawdopodobniej powrót danin do poziomów sprzed wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie.

Od 16 czerwca oficjalnie wygasła ulga dotycząca podatku akcyzowego. Wobec tego wpływ na ceny paliw będzie następujący

• Benzyna (Pb95): wzrost akcyzy o 29 groszy na litrze (po doliczeniu 8% VAT daje to ok. 31 groszy podwyżki).
• Diesel (ON): wzrost akcyzy o 28 groszy na litrze (po doliczeniu VAT to ok. 30 groszy podwyżki).

Jak będą kształtować się ceny paliw?

Warto podkreślić, że sytuacja rynkowa powoduje, że spadną maksymalne ceny paliwa, co powinno spowodować, że wzrost cen wynikający z powrotu normalnej akcyzy może być niemal niezauważalny. Prawdziwy szok cenowy może nadejść jednak 1 lipca 2026 roku, kiedy program CPN prawdopodobnie zostanie całkowicie wygaszony. Wtedy stawka VAT powróci do normalnego poziomu 23% z obecnie obniżonej stawki 8%. 

Warto jednak podkreślić, że ceny ropy naftowej spadły na otwarciu drugiej połowy czerwca o ponad 4 dolary na baryłce, a dodatkowo polski złoty umacnia się względem dolara. Oznacza to, że same czynniki rynkowe mogą przełożyć się na obniżkę rzędu 10-20 groszy na litrze. Biorąc pod uwagę wyższą akcyzę oraz lepsze warunki giełdowe, cena paliwa może wzrosnąć o kilka groszy lub teoretycznie pozostać bez zmian, jeśli stacje nie zdecydują się na podwyżki marż. W poniedziałek po godzinie 12:00 ropa Brent notowana jest minimalnie poniżej 83 USD za baryłkę.

Ile zapłacimy za paliwo na wakacje?

Czy będziemy mieli do czynienia z paradoksalną sytuacją w postaci taniejącej ropy i jednoczesnego wzrostu cen na stacjach? Niestety, taki scenariusz może się ziścić w trakcie wakacji, jeśli rząd w pełni zrezygnuje z pakietu CPN od przyszłego miesiąca. Zakładając, że obecny spadek notowań ropy przełoży się na ok. 20 groszy na litrze, wyższa akcyza doda 31 groszy, natomiast powrót normalnej stawki VAT wygeneruje wzrost powyżej 80 groszy. W efekcie na początku wakacji możemy płacić nawet o 1 zł więcej niż obecnie. Patrząc na historię, przy poziomie 83 USD za baryłkę w marcu, cena benzyny Pb95 bez żadnych ulg wynosiła 6,30-6,50 zł. Taki poziom przy obecnych warunkach rynkowych wydaje się atrakcyjny, gdyż biorąc pod uwagę ceny hurtowe z weekendu oraz doliczając akcyzę i pełny VAT, za litr musielibyśmy zapłacić ok. 6,77 zł.

Co musiałoby się stać, aby paliwo nie zdrożało? Bez programu CPN ceny ropy musiałyby spaść o kolejne 20-30 dolarów, co przy obecnej sytuacji geopolitycznej i logistycznej wydaje się nierealne. Jeśli faktycznie zbliżamy się do końca wsparcia, warto rozważyć zatankowanie do pełna jeszcze przed końcem miesiąca. W porównaniu do zeszłego roku mogą to być zdecydowanie droższe wakacje, choć nie można wykluczyć, że władze zdecydują się w pewnym stopniu kontynuować politykę cen maksymalnych.

Michał Stajniak, CFA

Wicedyrektor Działu Analiz XTB

michal.stajniak@xtb.pl