Czy nadchodzi załamanie rynku kawy? 1 grudnia kluczowym dniem

15:29 29 listopada 2023

Rynek surowców kojarzy się przede wszystkim z ropą naftową, gazem czy również złotem. W przypadku tego grona często mówimy również o zbożach, ale zdecydowanie rzadziej mówi się o kawie, choć jest to duży błąd, gdyż rynek kawy jest jednym z najbardziej aktywnych rynków surowcowych na świecie, zaraz po rynku ropy naftowej. Przez rynek czasami uważany za towar luksusowy, a przez konsumentów za towar niezbędny. Czy obecnie możemy mówić o deficycie na rynku kawy i obawie o tym, że niedługo może zabraknąć czarnego napoju?

Brazylia jest królową Arabiki

Brazylia jest niekwestionowanym liderem pod względem produkcji kawy na świecie, choć tyczy się to przede wszystkim kawy rodzaju Arabika. To ta kawa, która jest używana przede wszystkim w ekspresach. Brazylia jest również „jedynie” drugim na świecie producentem pod względem wielkości produkcji kawy rodzaju Robusta. Z kolei ten rodzaj kawy jest używany przede wszystkim do produkcji kawy rozpuszczalnej. Najwięcej Robusty uprawia się w Azji, głównie w Wietnamie oraz Indonezji.

Niemniej patrząc na zachowania cen kawy na świecie, patrzymy się przede wszystkim na Brazylię oraz Arabikę. Problemy produkcyjne w Brazylii powodują nierzadko potężne wzrosty cen kawy na świecie, natomiast z drugiej strony dobre zbiory powodują wyraźne spadki. Takie sytuacje trwają bardzo często latami. Patrząc na ostatnie 10 lat, rynek był wręcz zasypywany nowymi zbiorami. Chociaż z popyt rósł dynamicznie i zaliczył niewielki przystanek po 2020 roku, to jednak mieliśmy dwa okresy, w których podaż aż nadto przekraczała popyt. Były to lata 2014-2016 oraz 2020-2022. Mimo to zapasy na rynkach raczej się kurczyły, a ceny kawy obecnie są na relatywnie wysokich poziomach. Skąd to wynika?

Tajemnica niskich zapasów na rynku kawy

Oczywiście trzeba wiedzieć, że kawy nie da się trzymać w nieskończoność, tak jak jest to w przypadku np. złota. Na rynku towarów rolnych możliwości składowania są ograniczone – produkty rolne po prostu ulegają zepsuciu. Dzięki temu pomimo ogromnej nadpodaży na rynku w ostatnich latach obserwowaliśmy spadek zapasów końcowych na sezon, które są obecnie w okolicach najniższych poziomów do 10 lat.

W takim razie skąd wzrost cen, skoro na rynku miała miejsce ogromna nadpodaż? Było to związane z niskimi cenami kawy certyfikowanej, najwyższej jakości. Chociaż Brazylia jest największym producentem kawy na świecie, to jednak prym w produkcji kawy „najlepszej” wiodą kraje Ameryki Środkowej, wliczając w to również Kolumbię. Zapasy kawy certyfikowanej w magazynach giełdy ICE topniały od wielu lat, osiągając tak ekstremalnie niskie poziomy, że zapasy nie starczały nawet na 1 dzień globalnej konsumpcji. Brak dostępności kawy do dostaw stanowił problem, czego wynikiem były bardzo mocne wzrosty cen kawy w okolice 250 centów za funta w 2022 roku. Były to najwyższe poziomy od ponad 10 lat. To właśnie 2011 roku mieliśmy ceny niemal najwyższe w historii w okolicach 300 centów za funta. Niewiele wyżej było jedynie w połowie lat 90.

Niskie zapasy kawy certyfikowanej to efekt nadmiernych zbiorów kawy na świecie, co spowodowało w pewnym momencie spadek cen poniżej 100 centów za funta. Ocenia się, że koszty krańcowe produkcji kawy na mniejszych plantacjach to minimum 120 centów za funta. Wobec tego, że ceny utrzymywały się nisko przez lata, produkcja kawy certyfikowanej znacząco spadła.

To jednak nie wszystko. 1 grudnia zmieniają się zasady certyfikacji kawy w magazynach ICE. Do tej pory kawa, która zbyt długo leżała w magazynach mogła otrzymać „karę za starość”, który wynosiła od kilku do kilkunastu centów na funcie kawy. W celu uniknięcia sprzedaży kawy za niższe kwoty traderzy wyciągali kawę z magazynów i certyfikowano ją na nowo lub sprzedawali poza rynkiem kontraktów. Od 1 grudnia taki proceder będzie już zabroniony i raz certyfikowana kawa nie będzie mogła jej przejść na nowo. Wielu uczestników tego rynku przez ostatnie miesiące wyciągało zapasy z giełdy, aby unikać kary za starość, czego wynikiem był potężny spadek zapasów. Po pierwszym grudnia zobaczymy czy rynek był faktycznie tak napięty i czy wcześniej wyciągnięte zapasy nie wrócą po raz ostatni na rynek. Reuters ocenił, że na certyfikacje czeka nawet 160 tys. worków, co stanowiło ponad połowę obecnie dostępnych zapasów. 

Co dalej z cenami kawy?

Ceny kawy odbiły już w październiku, choć po dosyć długoterminowych spadkach. Odbicie cen kawy miało związek ze spadkiem zapasów oraz niepewnością dotyczącą zjawiska pogodowego El Nino. El Nino wpływa zwykle na znacznie zmiany pod względem temperatury i opadów, co może narazić uprawy kawy na niższe zbiory. Z drugiej strony prognozy na ten moment wskazują na niemal rekordowy wzrost produkcji kawy w Brazylii. Do tego Brazylia eksportuje obecnie niemal najwięcej w historii, co kłóci się z obrazem ekstremalnie niskich zapasów kawy. Mimo to spekulanci znacznie zredukowali liczbę krótkich pozycji na rynku, co sugeruje dalsze odbicie cen. To samo mówi sezonowość na rynku kawy, która sugeruje zwykle wyższe ceny na koniec roku.

Mimo to kolejny rok to zagadka – oczekuje się ekstremalnie dużej produkcji na świecie, rzędu 174 milionów worków (60kg) przy rekordowym popycie przekraczającym 170 mln worków. Jeśli tak obraz rynku się utrzyma, trudno będzie o kontynuację wzrostów. Jednak jeśli okaże się, że produkcja kawy w Brazylii wcale nie odbije, a El Nino zbierze swoje negatywne „żniwa”, to rynek może być bliski deficytu na sezon 2023/2024. W takim wypadku może się okazać, że ekstremalnie niskie zapasy cen kawy na giełdzie ICE pokazały, że na rynku faktycznie może brakować kawy, przynajmniej tej najlepszej jakości. 

 

Michał Stajniak, CFA

Wicedyrektor Działu Analiz XTB

michal.stajniak@xtb.pl

Ta publikacja handlowa jest informacyjna i edukacyjna. Nie jest rekomendacją inwestycyjną ani informacją rekomendującą lub sugerującą strategię inwestycyjną. W materiale nie sugerujemy żadnej strategii inwestycyjnej ani nie świadczymy usługi doradztwa inwestycyjnego. Materiał nie uwzględnia indywidualnej sytuacji finansowej, potrzeb i celów inwestycyjnych klienta. Nie jest też ofertą sprzedaży ani subskrypcji. Nie jest zaproszeniem do nabycia, reklamą ani promocją jakichkolwiek instrumentów finansowych. Publikację handlową przygotowaliśmy starannie i obiektywnie. Przedstawiamy stan faktyczny znany autorom w chwili tworzenia dokumentu. Nie umieszczamy w nim żadnych elementów oceniających. Informacje i badania oparte na historycznych danych lub wynikach oraz prognozy nie stanowią pewnego wskaźnika na przyszłość. Nie odpowiadamy za Twoje działania lub zaniechania, zwłaszcza za to, że zdecydujesz się nabyć lub zbyć instrumenty finansowe na podstawie informacji z tej publikacji handlowej. Nie odpowiadamy też za szkody, które mogą wynikać z bezpośredniego czy też pośredniego wykorzystania tych informacji. Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie.

Przekaż:
powrót
Xtb logo

Dołącz do ponad 1 000 000 inwestorów z całego świata

Używamy plików cookie

Klikając "Akceptuję wszystkie" zgadzasz się na zapisanie plików cookie na swoim urządzeniu, dzięki czemu pomagasz nam w ulepszeniu korzystania z naszej strony, analizowanie jej użycia oraz wspierasz nasze działania marketingowe.

W tej grupie znajdują się ciasteczka, które są niezbędne do działania naszej strony. Te pliki odpowiadają za takie funkcjonalności jak wybór języka, dystrybucję ruchu czy utrzymanie sesji użytkownika. Nie można ich wyłączyć.

Nazwa ciasteczka
Opis
SERVERID
userBranchSymbol Czas ekspiracji: 2 marca 2024
adobe_unique_id Czas ekspiracji: 1 marca 2025
SESSID Czas ekspiracji: 2 marca 2024
test_cookie Czas ekspiracji: 1 marca 2024
__hssc Czas ekspiracji: 26 stycznia 2023
__cf_bm Czas ekspiracji: 26 stycznia 2023
leavingBranchPopup
countryIsoCode
intercom-id-iojaybix Czas ekspiracji: 26 listopada 2024
intercom-session-iojaybix Czas ekspiracji: 8 marca 2024
intercom-device-id-iojaybix Czas ekspiracji: 26 listopada 2024

Korzystamy z narzędzi, które pozwalają nam analizować używanie strony. Dzięki tym informacjom jesteśmy w stanie usprawniać nasz serwis.

Nazwa ciasteczka
Opis
_gid Czas ekspiracji: 27 stycznia 2023
_gaexp Czas ekspiracji: 3 grudnia 2022
_gat_UA-25554897-1 Czas ekspiracji: 26 stycznia 2023
_gat_UA-121192761-1 Czas ekspiracji: 26 stycznia 2023
_ga_CV5LC4X16X Czas ekspiracji: 25 stycznia 2025
_ga_CBPL72L2EC Czas ekspiracji: 1 marca 2026
AnalyticsSyncHistory Czas ekspiracji: 31 marca 2024
_ga Czas ekspiracji: 1 marca 2026
__hstc Czas ekspiracji: 25 lipca 2023
__hssrc
ln_or Czas ekspiracji: 27 stycznia 2023

W tej grupie znajdują się ciasteczka, które wykorzystywane są do wyświetlania reklam o tematyce, która Cię interesuje. Pozwalają nam one również monitorować nasze działania marketingowe oraz mierzyć ich skuteczność.

Nazwa ciasteczka
Opis
MUID Czas ekspiracji: 26 marca 2025
_omappvp Czas ekspiracji: 11 lutego 2035
_omappvs Czas ekspiracji: 1 marca 2024
_uetsid Czas ekspiracji: 2 marca 2024
_uetvid Czas ekspiracji: 26 marca 2025
_fbp Czas ekspiracji: 30 maja 2024
fr Czas ekspiracji: 7 grudnia 2022
lang
muc_ads Czas ekspiracji: 7 września 2024
_ttp Czas ekspiracji: 26 marca 2025
_tt_enable_cookie Czas ekspiracji: 26 marca 2025
_ttp Czas ekspiracji: 26 marca 2025
hubspotutk Czas ekspiracji: 25 lipca 2023

Ciasteczka z tej grupy przechowują Twoje preferencje i ustawienia, tak by przy powrocie na stronie były już zapisane.

Nazwa ciasteczka
Opis
UserMatchHistory Czas ekspiracji: 31 marca 2024
bcookie Czas ekspiracji: 1 marca 2025
lidc Czas ekspiracji: 2 marca 2024
personalization_id Czas ekspiracji: 7 września 2024
lang
bscookie Czas ekspiracji: 1 marca 2025
li_gc Czas ekspiracji: 28 sierpnia 2024

Ta strona używa plików cookies. Pliki cookie to pliki przechowywane w przeglądarce i używane przez większość witryn internetowych w celu spersonalizowania korzystania z Internetu. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies Możesz zarządzać plikami cookie, klikając „Ustawienia”. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookie, kliknij „Akceptuję wszystkie”.

Zmień region lub język
Kraj zamieszkania
Język