Pszenica w korekcie - najniżej od 10 lipca 🚩 W grze susza, El Nino i Morze Czarne

Kontrakty na pszenicę (WHEAT) koryguąe dynamiczne wzrosty na chicagowskiej CBOT, choć wciąż notowane są wyraźnie powyżej poziomów obserwowanych na początku roku. Po czterech latach niemal ciągłych spadków ceny ponownie zaczęły rosnąć. Inwestorzy coraz wyraźniej dostrzegają, że fundamenty rynku ulegają pogorszeniu. Tym razem źródłem problemu nie jest jedno wydarzenie, lecz jednoczesne nakładanie się suszy, zakłóceń eksportu z regionu Morza Czarnego i rosnącej niepewności wokół globalnych dostaw nawozów.

• Od początku 2026 roku kontrakty na pszenicę wzrosły już o blisko 25%. Co istotne, wzrost ten następuje mimo braku tak gwałtownego szoku podażowego, jaki obserwowano po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Obecny rynek jest znacznie bardziej złożony.
• Z jednej strony inwestorzy dyskontują coraz słabsze perspektywy tegorocznych zbiorów, z drugiej rośnie ryzyko logistyczne związane z eksportem z regionu Morza Czarnego. To właśnie połączenie tych czynników sprawia, że premia za ryzyko ponownie wraca do wyceny kontraktów terminowych.

Morze Czarne ponownie staje się problemem

Rosyjskie ataki rakietowe na porty w Odessie oraz ukraińskie uderzenia na statki i infrastrukturę w rejonie Morza Azowskiego znacząco utrudniły eksport z regionu. Dodatkowo wzrost zagrożenia dla rosyjskich portów nad Morzem Czarnym podniósł koszty transportu i ubezpieczenia. Efekt jest już widoczny w danych. Łączne wysyłki zboża z Morza Czarnego pod koniec lipca były o ponad 40% niższe niż rok wcześniej.

To szczególnie istotne, ponieważ Rosja i Ukraina odpowiadają łącznie za około 32% światowego handlu pszenicą. Część ukraińskiego eksportu może zostać przekierowana transportem kolejowym lub przez Dunaj do Rumunii, jednak rozwiązanie to pozostaje znacznie droższe i ma ograniczoną przepustowość. Rosja również nie dysponuje prostą alternatywą — porty bałtyckie i arktyczne znajdują się daleko od głównych regionów produkcyjnych i nie są przygotowane do obsługi tak dużych wolumenów.

Susza zaczyna ograniczać globalną produkcję

Drugim filarem obecnych wzrostów jest pogarszająca się sytuacja pogodowa. Susza dotknęła znaczną część półkuli północnej, a prognozy USDA wskazują na wyraźny spadek produkcji u większości największych eksporterów. Najważniejsze prognozy obejmują:

• produkcja siedmiu największych eksporterów ma spaść o około 11% w sezonie 2026/27,
• światowy eksport pszenicy może zmniejszyć się o około 7%,
• produkcja w USA ma obniżyć się o około 26%, a eksport o blisko 15%,
• Kanada oczekuje spadku produkcji o około 15%,
• Australia ograniczy zasiewy o około 12% z powodu suszy i wysokich kosztów nawozów,
• Argentyna również prognozuje niższą produkcję, choć sytuację może częściowo poprawić rozwijające się El Niño.

O ile w Rosji i na Ukrainie perspektywy samych zbiorów pozostają relatywnie dobre, problemem staje się możliwość wywiezienia ziarna na światowe rynki.

Rynek zaczyna wyceniać większą zmienność

Wraz z pogorszeniem fundamentów wyraźnie wzrosła również implikowana zmienność kontraktów terminowych na pszenicę. Jeszcze przed wybuchem obecnego konfliktu irańsko-amerykańskiego zmienność pozostawała poniżej średniej z ostatnich dziesięciu lat. Zamknięcie Cieśniny Ormuz doprowadziło do jej gwałtownego wzrostu, następnie rynek uspokoił się wraz z nadziejami na zawieszenie broni. Od początku lipca zmienność ponownie rośnie.

To pokazuje, że inwestorzy coraz mocniej uwzględniają ryzyko dalszych zakłóceń podaży, nawet jeśli fizyczne niedobory nie są jeszcze widoczne. Problemy logistyczne mogą objąć znacznie więcej niż sam rynek pszenicy. Ograniczenia eksportowe dotyczą również kukurydzy i oleju słonecznikowego z Ukrainy oraz rosyjskich nawozów, w tym mocznika, fosforanów i potasu.

Dodatkowo utrzymujące się napięcia wokół Cieśniny Ormuz zwiększają ryzyko dla globalnych dostaw nawozów, których Rosja pozostaje jednym z najważniejszych eksporterów. W dłuższym terminie może to oznaczać wyższe koszty produkcji rolnej również poza Europą.

Dlaczego obecna sytuacja różni się od 2022 roku?

Obecny wzrost cen nie przypomina gwałtownego szoku obserwowanego po rozpoczęciu wojny w Ukrainie. Wówczas rynek reagował przede wszystkim na nagłe zatrzymanie eksportu z jednego z najważniejszych regionów produkcyjnych świata, a ceny równie szybko zaczęły spadać po uruchomieniu alternatywnych szlaków transportowych i zawarciu Inicjatywy Zbożowej Morza Czarnego.

Dziś presja choć spokojniejsza - wydaje się trwalsza i ma bardziej strukturalny charakter. Mniejsze zbiory, ograniczona dostępność nawozów, rosnące koszty transportu oraz utrzymujące się napięcia geopolityczne wzajemnie się wzmacniają. Każdy z tych czynników z osobna nie byłby prawdopodobnie wystarczający do wywołania silnego trendu wzrostowego, jednak ich jednoczesne występowanie stopniowo pogarsza globalny bilans rynku.

Jeżeli zakłócenia eksportu z Morza Czarnego utrzymają się w kolejnych miesiącach, a prognozy dotyczące światowych zbiorów będą nadal się pogarszać, rynek pszenicy może pozostać jednym z najbardziej wrażliwych segmentów rynku surowców rolnych w drugiej połowie sezonu 2026/27.

Wykres WHEAT (interwał D1)

Towary rolne pozostają bardzo zmienne i podatne na ryzyko pogodwe. Pszenica ma za sobą ok. 10% korektę od lokalnego maksimum, ale fundamenty pozostają w mocy, co może skutkować powrotem kupujących po ochłodzeniu nastrojów.

Źródło: xStation5

Commercials zwiększają zabezpieczenia, podczas gdy fundusze wracają do zakupów

Najnowszy raport COT pokazuje coraz wyraźniejsze rozchodzenie się zachowań dwóch najważniejszych grup uczestników rynku. W tygodniu zakończonym 28 lipca zarządzający funduszami (Managed Money) zwiększyli długie pozycje o 10 962 kontrakty, podczas gdy liczba krótkich pozycji praktycznie się nie zmieniła (+726). W efekcie spekulanci wyraźnie poprawili swoje nastawienie do rynku, zwiększając ekspozycję na potencjalny dalszy wzrost cen pszenicy.

Jednocześnie producenci i podmioty komercyjne (Commercials) zwiększyli liczbę krótkich pozycji o 2 646 kontraktów, redukując jednocześnie długie pozycje o ponad 5 tys. kontraktów. To klasyczny obraz rynku, na którym rosnące ceny zachęcają producentów do zabezpieczania przyszłej sprzedaży, podczas gdy fundusze zaczynają dyskontować pogarszające się fundamenty podaży. Taka konfiguracja sama w sobie nie jest sygnałem odwrócenia trendu — wręcz przeciwnie, często pojawia się we wczesnej fazie silniejszych ruchów wzrostowych na rynkach rolnych.

Fundusze dopiero odbudowują pozycję – potencjał do dalszego wzrostu pozostaje

Mimo wyraźnego napływu kapitału spekulacyjnego pozycjonowanie funduszy nadal trudno uznać za skrajnie optymistyczne. Managed Money posiada obecnie około 85 tys. długich kontraktów wobec 93 tys. krótkich, co oznacza, że grupa ta pozostaje lekko netto krótka. Innymi słowy, ostatnie zakupy wyglądają bardziej na początek odbudowy ekspozycji niż na końcową fazę euforii.

Z perspektywy rynku jest to istotna informacja. Jeżeli pogarszające się perspektywy globalnych zbiorów oraz utrzymujące się problemy eksportowe z regionu Morza Czarnego będą nadal wspierać ceny pszenicy, fundusze wciąż dysponują przestrzenią do dalszego zamykania krótkich pozycji i budowy dodatniej pozycji netto. Historycznie właśnie taki proces stopniowego przechodzenia od pozycji krótkiej do długiej często stanowił jedno z głównych paliw dla wielotygodniowych trendów wzrostowych na rynku kontraktów CBOT Wheat.

Źródło: CFTC, raport CoT (28 lipca)