TACO, NACHO, EMPANADA czy TAMALES? Co tym razem zaserwuje nam Trump w sprawie Iranu?

Jednym z najbardziej błyskotliwych i ironicznych sposobów na przetrwanie bezprecedensowej i burzliwej prezydentury Donalda Trumpa stało się tworzenie akronimów od nazw meksykańskich potraw. W obliczu najnowszych zawirowań geopolitycznych to kulinarne słownictwo doskonale oddaje strategię, a raczej w zasadzie jej całkowity brak w działaniach amerykańskiej administracji. Co do tej pory serwował nam Donald Trump?

• 🌮 TACO – Trump Always Chickens Out (trump zawsze tchórzy): Odzwierciedla tendencję prezydenta USA do eskalowania konfliktów, a następnie wycofywania się, gdy polityczne i gospodarcze koszty stają się zbyt wysokie. Skrót ten stał się popularny przede wszystkim po kwietniu 2025 roku w trakcie początku wojny handlowej. 
• 🧀 NACHO – Not A Chance Hormuz Opens (nie ma szans na otwarcie Ormuzu): Cieśnina, która została częściowo odblokowana po tymczasowym porozumieniu 17 czerwca, ponownie jest oficjalnie zamknięta. Choć na ten moment mają trwać zaawansowane rozmowy, nie można wykluczyć, że zakończy się na kolejnym daniu ze strony Donalda Trumpa. 
• 🥟 EMPANADA – Everybody Makes Promises And Nobody Actually Delivers Anything (każdy obiecuje, nikt niczego nie dostarcza): Opisuje obietnice ludzi z amerykańskiej administracji, którzy składają obietnice niemożliwe do spełnienia. Wcześniej mówiono również o tym że różne państwa składają Trumpowi różne obietnice (np. w kontekście umów handlowych), ale nie zamierzają ich spełniać. To samo może tyczyć się Iranu, który wcześniej obiecał, że nie będzie atakować statków w Cieśninie Ormuz. 
• 🫔 TAMALES – Trump Always Messes Around, Leaves Everybody Shafted (trump zawsze miesza, zostawiając wszystkich na lodzie): Prawdopodobnie najbardziej trafne podsumowanie całości jego polityki zagranicznej.

Źródło: Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję (Grok / xAI). Wygenerowano wyłącznie w celach humorystycznych. Nie ma na celu obrażania nikogo.

Gospodarka na celowniku: Surowce i zakłócenia rynkowe

Choć powyższe akronimy świetnie sprawdzają się na poziomie społeczno-politycznym, sektorem, który najdotkliwiej odczuwa skutki działań Trumpa, jest handel surowcami. Jego polityka, od ceł na amerykański import miedzi i aluminium po wojnę z Iranem, wywołała potężne rynkowe zawirowania, przerwanie łańcuchów dostaw i wzrost globalnej inflacji. Choć jesteśmy w zupełnie innym punkcie globalnej gospodarki niż w 2022 roku, to jednak bardzo napięty rynek energii ponownie straszy nas powrotem wysokiej inflacji. 

Potężne wzrosty cen surowców w pierwszej połowie tego roku to głównie sprawa prowadzonej polityki przez Donalda Trumpa. Źródło: XTB

Irański błąd w obliczeniach

Najostrzejsze uderzenie w globalną gospodarkę przyniosła wojna, którą USA i Izrael rozpoczęły przeciwko Iranowi 28 lutego. Pomimo początkowych sukcesów militarnych, konflikt ten okazał się dla Stanów Zjednoczonych porażką zarówno strategiczną, jak i ekonomiczną. Nie osiągnięto żadnego z założonych celów, na czele z eliminacją irańskiego potencjału rakiet balistycznych czy wielokrotnie powtarzanej kwestii dotyczącej broni nuklearnej. 

Zamiast tego nowi, bardziej radykalni przywódcy Iranu zrozumieli, że mogą szantażować światową gospodarkę, grożąc zamknięciem Cieśniny Ormuz. Przed wybuchem konfliktu przez tę wąską drogę wodną przepływało około 20% światowej ropy naftowej, produktów rafinowanych i skroplonego gazu ziemnego (LNG), a także ogromne ilości siarki i aluminium. Na dostawach ropy, produktów rafinowanych i LNG z Zatoki Perskiej ciąży teraz ryzyko, które przed konfliktem po prostu nie istniało.

Kraje Zatoki i amerykańscy sojusznicy, tacy jak Arabia Saudyjska, ZEA czy Kuwejt, muszą radzić sobie z ośmielonym Iranem. Wzmocni go dodatkowo prawdopodobny potężny zastrzyk gotówki, jeśli jakiekolwiek ostateczne porozumienie z Trumpem zaowocuje uwolnieniem zamrożonych środków i zniesieniem sankcji na eksport ropy. Dodatkowo wydaje się, że w ostateczności może dojść do sytuacji w której Trump zgodzi się na to, aby Iran w jakimś stopniu pobierał opłaty za przepływające przez Ormuz statki. 

Nowa rzeczywistość dla Azji

Kraje azjatyckie uzależnione od ropy i gazu z Bliskiego Wschodu, takie jak Japonia, Korea Południowa, Singapur, a w pewnym stopniu także giganci: Chiny i Indie, zmuszone są do zrewidowania swoich strategii bezpieczeństwa energetycznego. Może to oznaczać zwiększenie rozmiaru i dywersyfikację lokalizacji swoich rezerw strategicznych. Obejmie to nie tylko ropę i paliwa, ale również metale i surowce takie jak siarka, kluczowa do produkcji nawozów i kwasu siarkowego używanego w przetwórstwie rud metali. Na ten moment zmniejszony popyt na surowce, a przede wszystkim ropę ratuje globalny rynek przed cenami trzycyfrowymi. 

Menu specjalne: Co może zaserwować nam jeszcze geopolityka?

Oczywiście wyobraźnia analityków w tworzeniu nowych skrótów jest nieograniczona. Skorzystajmy jedank z dobrodziejstw sztucznej inteligencji i spróbujmy wymyśleć, co Donald Trump oraz światowa sytuacja mogą nam jeszcze zaserwować?

• 🌯 BURRITO – Big Unrealistic Ramblings Regarding Iran's Total Obliteration (wielkie, nierealistyczne brednie dotyczące całkowitego zniszczenia iranu). Akronim rezerwowany na momenty, w których administracja na platformach społecznościowych grozi użyciem "ognia i gniewu", nie mając do tego ani zaplecza logistycznego, ani poparcia kluczowych sojuszników z NATO.
• 🌶️ SALSA – Strategically Aimless, Loudly Shouting "America!" (strategicznie bezcelowy, głośno krzyczący „Ameryka!”). Doskonale opisuje nowy styl prowadzenia konferencji prasowych, mający na celu odwrócenie uwagi od pikujących wskaźników giełdowych poprzez ogłuszające odwoływanie się do patriotyzmu i rzucanie oskarżeń w stronę wyimaginowanych wrogów.
• 🌮 FAJITA – Failing At Justifying International Trade Agreements (porażka w uzasadnianiu międzynarodowych porozumień handlowych). Opisuje niezręczną sytuację dyplomatyczną, w której amerykańscy wysłannicy próbują wytłumaczyć zdezorientowanym sojusznikom, dlaczego nowe cła lub sankcje, nałożone rzekomo na wrogów, najbardziej uderzają rykoszetem w gospodarki Europy i sprzymierzonej Azji.
• 🥑 GUACAMOLE – Greatly Underestimating Arab Countries And Middle-Eastern Leaders Everywhere (ogromne niedocenianie państw arabskich i bliskowschodnich przywódców wszędzie). Idealne określenie na dyplomatyczne wpadki, ignorowanie lokalnych tradycji negocjacyjnych i brak zrozumienia złożoności bliskowschodnich układów sił, co zazwyczaj kończy się zrobieniem z polityki zagranicznej zielonej, niekształtnej papki. Stany Zjednoczone posiadają sporo sojuszników na Bliskim Wschodzie, gdzie rozmieszczone są amerykańskie bazy i to właśnie te państwa obrywają najmocniej przez potyczki prowadzone obecnie przez Stany Zjednoczone, przy jednoczesnym parciu, aby państwa te nie tylko zapłaciły ewentualne koszty odbudowy Iranu, ale również inwestowały w Stanach Zjednoczonych. 

Co dalej? Sierpień 2026 pełen niepewności

Najnowsze doniesienia z początku sierpnia 2026 roku tylko potwierdzają diagnozę potężnej niepewności. Administracja USA boryka się z chaosem informacyjnym. Z jednej strony Donald Trump ogłasza, że nowe negocjacje pokojowe w sprawie cieśniny Ormuz już trwają, a porozumienie jest bliskie. Z drugiej strony irańscy oficjele (w tym rzecznik MSZ) publicznie temu zaprzeczają, twierdząc, że Waszyngton znowu kłamie, a Teheran prowadzi własne rozmowy jedynie z Omanem.

Prezydent Trump miota się między groźbą powrotu do bombardowań a desperackimi próbami ratowania twarzy przed zbliżającymi się wyborami połówkowymi w USA. Cały świat znów czeka w napięciu. Jedno jest pewne: w ostatecznym rachunku na stół i tak wjadą TAMALES.

Michał Stajniak, CFA

Wicedyrektor Działu Analiz XTB

michal.stajniak@xtb.pl