น้ำมันดิ่งเกิน 2% หลังตลาดจับตาความเป็นไปได้ของดีลอิหร่าน 🛢️

อิหร่านและสหรัฐฯ กำลังเริ่มต้นการเจรจาอีกรอบ โดยดำเนินการผ่านตัวกลางในกรุง Geneva ความตึงเครียดระหว่าง United States และ Iran เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจนแตะระดับที่ไม่เคยเห็นมานาน นับตั้งแต่เกิดการประท้วงในอิหร่านช่วงปลายเดือนธันวาคมต่อเนื่องถึงต้นเดือนมกราคม

อิหร่านเริ่มต้นการเจรจาด้วยท่าทีที่แข็งกร้าวมากขึ้นอีกครั้ง โดยประกาศปิดบางส่วนของ Strait of Hormuz พร้อมอ้างเหตุผลว่าเป็นการซ้อมรบทางทหาร ระหว่างวัน ความตึงเครียดผ่อนคลายลงเล็กน้อยจากแถลงการณ์หลายฉบับ โดยเฉพาะฝั่งอิหร่าน ที่ส่งสัญญาณถึงความพร้อมในการประนีประนอม อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อผูกมัดที่ชัดเจน ไม่มีตัวอย่างมาตรการที่เป็นรูปธรรม และยังไม่มีการกำหนดวันเจรจารอบถัดไป

ตลาดตีความคำกล่าวเหล่านี้ว่าอาจนำไปสู่การคลี่คลายความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้น ทำให้ “Geopolitical premium” หรือเบี้ยความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์เริ่มลดลง

OIL.WTI (D1)

Source: xStation5

เบื้องหลังสถานการณ์นี้ ยังมีคำถามสำคัญหลายประเด็นที่ยังไม่มีคำตอบ:

การเจรจาครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่ออะไร?
ความเสี่ยงของความขัดแย้งทางทหารมีจริงหรือไม่?
และหากเกิดขึ้นจริง ผลกระทบต่อตลาดจะเป็นอย่างไร?

เป้าหมายของทุกฝ่ายค่อนข้างชัดเจน และส่วนใหญ่มักขัดแย้งกันโดยตรง

United States ต้องการให ้Iran ยุติโครงการนิวเคลียร์ และหากเป็นไปได้ ต้องการจำกัดขีดความสามารถด้านขีปนาวุธและโดรนทางทหารด้วย
ขณะที่อิหร่านต้องการรักษาสถานะเดิม โดยไม่ยอมอ่อนข้ออย่างมีนัยสำคัญ และเดิมพันว่าหากยืดเวลาการเจรจาออกไปนานพอ พร้อมให้คำมั่นสัญญาแบบเลื่อนลอย วิกฤตภายในหรือภายนอกบางอย่างอาจเบี่ยงเบนความสนใจของสหรัฐฯ ได้ จากนั้นสาธารณรัฐอิสลามก็จะมีเวลาฟื้นตัว เสริมเสถียรภาพภายในประเทศ และฟื้นฟูคลังอาวุธรวมถึงโครงการนิวเคลียร์บางส่วน

รัฐบาลของ Donald Trump อาจเรียนรู้จากความผิดพลาดในยุคของ Barack Obama ซึ่งเคยผลักดัน “ข้อตกลงนิวเคลียร์” ฉบับแรก แต่ในเวลาต่อมาอิหร่านกลับละเมิดเงื่อนไขมากขึ้นเรื่อย ๆ
ข้อตกลงใหม่จึงตั้งใจให้ครอบคลุมมากกว่าเดิม และมีการตรวจสอบที่เข้มงวดและต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม แม้อิหร่านจะอยู่ในสถานการณ์ยากลำบากและต้องการลดความตึงเครียด แต่ตัวแทนของอิหร่านยืนยันชัดเจนว่า “การยุติการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมทั้งหมด” ไม่ใช่ทางเลือก

นักวิเคราะห์หลายฝ่ายชี้ว่า ทรัมป์มีบุคลิกที่ต้องการ “ปิดดีลให้ได้” แต่ในทางการเมือง โดยเฉพาะนโยบายต่างประเทศ ควรตัดสินจากการกระทำมากกว่าคำพูด
และการกระทำของสหรัฐฯ แสดงให้เห็นถึงการระดมกำลังทหารครั้งใหญ่ใน Persian Gulf โดยการเสริมกำลังไม่เพียงไม่หยุด แต่ยังเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง พร้อมยุทโธปกรณ์ใหม่ถูกส่งเข้าพื้นที่ทุกวัน

ไม่ว่าสถานการณ์ภายในของอิหร่านจะแย่แค่ไหน ตัวแทนของพวกเขาไม่ได้ต้องการ “ข้อตกลง” จริง ๆ แต่ต้องการให้ยุทธศาสตร์และโครงการอาวุธของตนเดินหน้าสำเร็จ ไม่ว่าจะต้องแลกด้วยอะไรก็ตาม

สหรัฐฯ ตระหนักเรื่องนี้ดี แต่ “เล่นอยู่คนละระดับ” สำหรับสหรัฐฯ ชัยชนะต้องรวดเร็ว ค่อนข้างสะอาด และเด็ดขาด
มีความเป็นไปได้สูงว่าสหรัฐฯ ได้ตัดสินใจโจมตีแล้ว การเจรจาปัจจุบันจึงอาจเป็นเพียงฉากบังหน้า เพื่อทำให้อิหร่านและพันธมิตรผ่อนคลายความระมัดระวัง สหรัฐฯ จะลงมือเมื่อเงื่อนไขเหมาะสมที่สุด แม้ต้องใช้ทรัพยากรมหาศาล เพราะอิหร่านเป็นคู่ต่อสู้ที่แข็งแกร่งกว่าประเทศอย่างลิเบีย อิรัก หรือเวเนซุเอลาอย่างมาก

หากเกิดการโจมตีอิหร่าน นั่นจะเหมือน “การผ่าตัดหัวใจ” ของตลาดน้ำมัน
ภูมิภาคนี้เต็มไปด้วยท่อส่ง แท่นผลิต และท่าเรือ อีกทั้งคิดเป็นมากกว่า 30% ของปริมาณน้ำมันและก๊าซโลก และกว่า 20% ของน้ำมันโลก (รวมถึงก๊าซธรรมชาติในสัดส่วนใกล้เคียงกัน) ต้องขนส่งผ่าน Strait of Hormuz

แม้เพียงการปะทะกันระยะสั้นในวงจำกัด ก็อาจทำให้ราคาน้ำมันพุ่งแรง ซึ่งอาจสร้างความหวาดกลัวต่อตลาดการเงิน เพราะธนาคารกลางทั่วโลกยังคงกังวลเรื่องเงินเฟ้อ

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันตลาดกำลังเผชิญภาวะอุปทานน้ำมันล้นตลาด แม้นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่าตัวเลขอาจถูกประเมินเกินจริง
ดังนั้น แม้เกิดการปิดช่องแคบฮอร์มุซชั่วคราว หรือโครงสร้างพื้นฐานพลังงานเสียหายบางส่วน ก็อาจไม่กระทบภาพเศรษฐกิจมหภาคอย่างรุนแรง และการพุ่งขึ้นของราคาน่าจะอยู่เพียงระยะสั้น

ในทางกลับกัน หากเกิด “ข้อตกลง” ได้จริงอย่างเหนือความคาดหมาย ราคาน้ำมันอาจร่วงแรง และราคาทองคำอาจอ่อนตัวชั่วคราว
เมื่อไม่มี “เบี้ยความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์” ราคาน้ำมันอาจกลับลงไปใกล้ระดับ 55 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

โดยรวมแล้ว ฉากทัศน์หลักยังคงมองว่า การเจรจาเป็นเพียงวาทกรรมทางการเมือง มากกว่าความพยายามแก้ปัญหาอย่างแท้จริง
ดังนั้น การโจมตีอิหร่านจึงอาจเป็นคำถามว่า “เมื่อไร” มากกว่า “จะเกิดหรือไม่”
ความผันผวนในตลาดน้ำมันอาจสูง แต่มีแนวโน้มเป็นเพียงระยะสั้นเท่านั้น