Nasdaq 100 tăng 1,7%

Sự xoay chuyển của thị trường cổ phiếu trong ngày hôm nay có thể khiến nhiều người cảm thấy khá bất ngờ. Trong điều kiện thông thường, việc lãi suất tăng sẽ gây áp lực lên thị trường chứng khoán, chủ yếu do lợi suất trái phiếu tăng.

Cuộc họp Fed ngày hôm qua

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm thực sự đã tăng trong ngày hôm qua, tăng gần 1,5%. Tuy nhiên, động lực chính của diễn biến này không đến từ việc tăng lãi suất, bởi quyết định này gần như đã được thị trường định giá đầy đủ, đồng nghĩa với việc nó đáng lẽ đã được phản ánh vào giá các tài sản.

Sự chú ý tập trung vào Dot Plot, biểu đồ dự báo mức lãi suất của Fed trong những năm tới, cũng như phát biểu của Kevin Warsh. Giọng điệu của tân Chủ tịch Fed được thị trường nhìn nhận là diều hâu, cho thấy khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong bối cảnh hiện tại.

Vậy tại sao các chỉ số lại tăng?

Hôm nay, lợi suất của những trái phiếu này bắt đầu giảm mạnh, quay trở lại mức trước quyết định (khoảng 1,95% đối với trái phiếu kỳ hạn 10 năm). Động lực chính cho diễn biến này dường như là sự sụt giảm mạnh của giá dầu thô. Vào khoảng 14:00, dầu Brent được giao dịch dưới 102 USD/thùng.

Hình 1: Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm (06.2026 - 09.2026)

Nguồn: XTB Research, 17.09.2026

Hiện tại, chúng ta đang chứng kiến một nhịp phục hồi lên các mức cao hơn, quanh 105 USD. Đà điều chỉnh trên thị trường trái phiếu yếu hơn đáng kể. Có vẻ như bên cạnh sự sụt giảm của giá hàng hóa năng lượng, một yếu tố quan trọng không kém là những lo ngại của thị trường về nguy cơ Fed đánh mất tính độc lập đã phần nào hạ nhiệt. Nếu điều này xảy ra, kỳ vọng lạm phát có thể mất neo (và buộc Fed phải thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh tay trong tương lai). Từ góc nhìn này, việc tăng lãi suất có thể được các nhà đầu tư xem là “ít tệ hơn trong hai lựa chọn”.

Hình 2: Dầu thô Brent và WTI (2026)

Nguồn: XTB Research, 17.09.2026

Đáng chú ý, mặc dù có lập trường diều hâu trong quá khứ (khi là thành viên FOMC từ năm 2006 đến 2011, ông ủng hộ lãi suất cao hơn bất chấp cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu), Warsh từng nhiều lần phát tín hiệu ủng hộ việc cắt giảm lãi suất trước khi nhậm chức. Chỉ hơn một năm trước, ông công khai ủng hộ Tổng thống, cho rằng sự thất vọng của Trump đối với cách Powell điều hành chính sách tiền tệ là hoàn toàn có cơ sở trong một cuộc phỏng vấn với FOX News. Khi đó, ông chỉ trích Fed vì hạ lãi suất quá chậm và phụ thuộc quá nhiều vào các dữ liệu kinh tế mang tính quá khứ.

Đợt tăng lãi suất ngày hôm qua cùng với giọng điệu đi kèm đã làm giảm số lượng những người hoài nghi, qua đó mang lại cho Warsh một mức độ tín nhiệm đáng kể. Đây là điều mà cả Fed và thị trường đều rất cần.

Áp lực từ Trump

Phản ứng của Donald Trump đối với quyết định tăng lãi suất khá “bình tĩnh”, nếu có thể gọi một bài đăng viết bằng chữ in hoa, yêu cầu lãi suất được giảm xuống 1% (hoặc thấp hơn), là bình tĩnh.

Nguồn: Truth Social, 16.09.2026

Việc Donald Trump đặt câu hỏi về tính độc lập của Fed, đáng tiếc, vẫn là một vấn đề chưa được giải quyết. Thị trường vẫn nhớ rõ áp lực mà cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell phải đối mặt trong những tháng cuối nhiệm kỳ của Trump, khi theo quan điểm của Trump, Powell đã duy trì lãi suất ở mức không đủ thấp. Tình huống liên quan đến Lisa Cook cũng không thể bị bỏ qua, khi bà từng bị Tổng thống Trump “bãi nhiệm”. Dấu ngoặc kép ở đây là có chủ đích: Tòa án Tối cao sau đó đã đảo ngược quyết định này, và Cook vẫn là thành viên FOMC, dự kiến tham gia cuộc họp vào thứ Tư.

Triển vọng kinh tế vĩ mô

Thị trường hiện đang định giá một chu kỳ tăng lãi suất tương đối mạnh. Kịch bản cơ sở hiện dự kiến sẽ có thêm ba lần tăng lãi suất trước khi kết thúc nửa đầu năm sau.

Hình 3: Lộ trình lãi suất Fed theo định giá thị trường (2026 - 2027)

Nguồn: XTB Research, 17.09.2026

*LƯU Ý: Lộ trình hiện tại tham chiếu đến mức cơ sở cao hơn (tức mức lãi suất sau đợt tăng ngày hôm qua)

FOMC đang có một khoảng đệm đáng kể, khi nền kinh tế vẫn duy trì khả năng chống chịu đáng ngạc nhiên và thị trường lao động tiếp tục ở trạng thái “sa thải thấp, tuyển dụng thấp” (ít sa thải và ít tuyển dụng). Do đó, kịch bản “hạ cánh mềm” có vẻ khả thi, trong đó việc thắt chặt tiền tệ ở mức vừa phải sẽ giúp hạ nhiệt tiêu dùng mạnh và kỳ vọng lạm phát gia tăng mà không làm suy giảm đáng kể động lực tăng trưởng.

Hình 4: Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tại Mỹ (2025 - 2027)

Nguồn: XTB Research, 17.09.2026

Trung Đông tiếp tục là tâm điểm

Một đợt điều chỉnh của giá hàng hóa năng lượng tất nhiên có thể kích hoạt một đợt định giá lại mạnh (tức tháo bỏ các vị thế đặt cược vào những lần tăng lãi suất tiếp theo), như đã từng diễn ra vào thời điểm cuối tháng 5 và đầu tháng 6. Sự chú ý không chỉ tập trung vào nguồn cung dầu thô và LNG (trong đó tình hình tại Eo biển Hormuz và ngày càng rõ rệt là Eo biển Bab-el-Mandeb vẫn đóng vai trò then chốt), mà còn cả công suất lọc dầu.

Vấn đề chiến tranh tại Iran sẽ trở lại tâm điểm trong những tuần tới, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần. Từ góc độ chính trị, việc kéo giảm giá nhiên liệu tại các trạm xăng có tầm quan trọng đặc biệt.

—  

Michał Jóźwiak, Financial Markets Analyst at XTB