Block Inc. sa thải 40% lực lượng lao động và cổ phiếu tăng 16% - Đây có phải là một mô hình mới?

Block Inc. là một công ty được xếp vào nhóm “fintech” và là một trong những ngôi sao của phiên giao dịch hôm nay. Sau khi thị trường đóng cửa ngày 26/2, công ty đã công bố kết quả kinh doanh. Bản thân các con số được đánh giá là tích cực: lợi nhuận gần sát kỳ vọng thị trường, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, điều thị trường phản ứng mạnh nhất lại là việc cắt giảm nhân sự quy mô lớn - 4.000 nhân viên trên tổng số 10.000 người. CEO của công ty nói về thành công của các sáng kiến AI với sự tự hào và tự tin, cho rằng chúng cho phép công ty giảm số lượng nhân sự và qua đó cắt giảm chi phí.

Trong các quý gần đây, người ta ngày càng nói nhiều - và nói lớn hơn - về mối đe dọa mà AI đặt ra đối với việc làm, đặc biệt là với nhóm lao động “cổ cồn trắng”. Đợt sa thải mới nhất tại Block, cắt giảm gần một nửa lực lượng lao động dù kết quả kinh doanh tích cực, dường như hoàn toàn phù hợp với xu hướng xói mòn dần nhưng mang tính quyết đoán của thị trường lao động mà không có tác động rõ ràng đến hiệu quả doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu tạm gác lại bức tranh lao động rộng hơn, liệu đó có thực sự là điều đang diễn ra tại Block?

Mọi dấu hiệu cho thấy câu chuyện của Block có thể rất khác. Block không chỉ sở hữu các nền tảng riêng lẻ và những giải pháp tài chính đi kèm. Công ty bán một hệ sinh thái gồm các sản phẩm và giải pháp bổ trợ lẫn nhau. Những hệ thống như vậy thường đòi hỏi nhiều công sức và vốn đầu tư để phát triển, và thành công của chúng phụ thuộc vào việc đạt được “hiệu ứng mạng lưới” - tức là đạt đến một quy mô người dùng nhất định.

Đó chính là trường hợp của Block. Các nền tảng như “Square” và “Cash App” đã cần nhiều năm để phát triển và trở thành cỗ máy sinh lời cao, tự củng cố như hiện nay. Từ “tự củng cố” là chìa khóa ở đây. Block đã xây dựng xong sản phẩm và mạng lưới của mình, vì vậy đơn giản là họ không còn cần nhiều nhân sự như trước: việc duy trì và phát triển các giải pháp hiện có không đòi hỏi nhiều người như giai đoạn xây dựng ban đầu. Mọi thứ thực sự đơn giản như vậy.

Nhưng còn những tuyên bố rất rõ ràng về AI và vai trò then chốt của nó trong chiến lược công ty thì sao? Đúng như tên gọi, đó mới chỉ là những tuyên bố. Block đã cắt giảm đáng kể lực lượng lao động từ đầu năm 2025 và trong năm 2024, và vào thời điểm đó ban lãnh đạo không hề đề cập đến việc triển khai AI.

Hơn nữa, chiến lược của công ty, bên cạnh AI, còn đề cập đến “mô hình làm việc phân tán” — một cách nói khác của “offshoring”. Đối với các nhà đầu tư quan tâm liệu công ty có thực sự giảm số lượng nhân viên hay không, điều quan trọng sẽ là theo dõi xem các khoản phải trả cho dịch vụ bên ngoài có gia tăng hay không. Nếu có, đó sẽ là bằng chứng rõ ràng cho thấy công việc đang được chuyển ra ngoài “theo chi phí”, thay vì được tự động hóa.

XYZ.US (khung thời gian D1)

Nguồn: xStation5

Mặc dù phiên giao dịch hôm nay ghi nhận mức tăng ấn tượng, công ty vẫn còn cách rất xa mức định giá đỉnh cao đạt được sau giai đoạn COVID.