Cổ phiếu Moderna giảm mạnh bất chấp thành công của mFlusiva 📉 Điều gì đang chờ đợi "gã khổng lồ" vaccine mRNA?

Cổ phiếu Moderna ban đầu mở cửa phiên giao dịch thứ Năm với mức tăng khoảng 5%, lên gần 58 USD, trước khi đảo chiều giảm về quanh 53 USD bất chấp những thông tin tích cực liên quan đến vaccine cúm của công ty. Diễn biến này là cơ hội để nhìn lại định giá cũng như tình hình tài chính tổng thể của Moderna, trong bối cảnh công ty đang chuyển từ vị thế là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng công nghệ sinh học hậu đại dịch sang một doanh nghiệp được định giá ngày càng nhiều dựa trên tiềm năng của danh mục sản phẩm tương lai. Trước đó trong ngày, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã phê duyệt vaccine cúm ứng dụng công nghệ mRNA của Moderna mang tên mFlusiva dành cho người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên. Đáng chú ý, cổ phiếu Moderna từng tăng gần gấp 4 lần so với vùng đáy năm 2025 trước khi bước vào nhịp điều chỉnh khoảng 30%, xu hướng vẫn đang tiếp diễn trong phiên hôm nay. Dù vậy, các yếu tố cơ bản của công ty đang ngày càng củng cố triển vọng tăng trưởng dài hạn trong thị trường vaccine thế hệ mới.

Nguồn: xStation5

Bảng cân đối kế toán và thanh khoản: Moderna vẫn sở hữu một trong những bảng cân đối mạnh nhất ngành công nghệ sinh học

Moderna hiện ở trong một vị thế rất khác so với giai đoạn đỉnh điểm của đại dịch, nhưng bảng cân đối kế toán vẫn là một trong những lợi thế cạnh tranh lớn nhất của công ty. Tài sản ngắn hạn đã giảm dần khi lượng tiền mặt tích lũy trong giai đoạn bùng nổ vaccine COVID-19 được đưa vào đầu tư, tuy nhiên công ty vẫn nắm giữ khoảng 5,8 tỷ USD tài sản có tính thanh khoản cao, đủ để tài trợ cho nhiều năm phát triển lâm sàng. Đồng thời, mức đòn bẩy tài chính vẫn ở mức rất thấp với tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (Debt-to-Equity) chỉ khoảng 0,2, cho thấy Moderna vẫn đang tài trợ cho tăng trưởng chủ yếu bằng nguồn lực nội tại thay vì vay nợ. Việc tỷ lệ thanh toán hiện hành (Current Ratio) giảm so với mức đỉnh trong quá khứ nên được xem là hệ quả tự nhiên của việc sử dụng lượng tiền mặt tích lũy trong đại dịch, chứ không phản ánh sự suy giảm về chất lượng tài chính. Đối với bất kỳ công ty công nghệ sinh học nào, thời gian duy trì nguồn tiền mặt (cash runway) là một yếu tố định giá quan trọng và Moderna vẫn nằm trong nhóm doanh nghiệp mạnh nhất ngành theo tiêu chí này. Ở góc độ cơ bản, nhà đầu tư hiện đánh giá thấp hơn giá trị tuyệt đối của lượng tiền mặt mà công ty nắm giữ, thay vào đó tập trung nhiều hơn vào khả năng của ban lãnh đạo trong việc chuyển hóa nguồn vốn đó thành các sản phẩm thương mại thành công. Cuối cùng, hiệu quả phân bổ vốn - chứ không phải quy mô tiền mặt - nhiều khả năng sẽ là yếu tố quyết định giá trị nội tại dài hạn của Moderna.

Nguồn: XTB Research

Doanh thu và khả năng sinh lời: Thị trường đang chuyển từ sự phụ thuộc vào COVID sang định giá theo danh mục sản phẩm tương lai

Sự sụt giảm mạnh về doanh thu thể hiện trên biểu đồ chủ yếu phản ánh quá trình bình thường hóa của thị trường vaccine COVID-19, chứ không phải việc Moderna đánh mất lợi thế công nghệ. Công ty đã chuyển từ giai đoạn tạo ra lợi nhuận hàng quý vượt 4–5 tỷ USD trong thời kỳ đại dịch sang quay trở lại trạng thái thua lỗ - một giai đoạn khá phổ biến đối với các doanh nghiệp công nghệ sinh học đang đầu tư mạnh cho các liệu pháp điều trị tương lai. Do đó, nhà đầu tư hiện không còn định giá Moderna dựa trên lợi nhuận hiện tại mà dựa trên tiềm năng kinh tế của nền tảng công nghệ mRNA cùng xác suất thương mại hóa thành công các sản phẩm mới. Xét về định giá, các chỉ số ROE và ROIC âm hiện không còn quan trọng bằng tốc độ Moderna mở rộng danh mục vaccine và liệu pháp điều trị đã được phê duyệt. Việc FDA vừa phê duyệt mFlusiva cho thấy chiến lược đa dạng hóa này đang bắt đầu mang lại những kết quả cụ thể. Nếu các chương trình thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối khác tiếp tục thành công, giai đoạn doanh thu thấp hiện nay có thể chỉ là khoảng chuyển tiếp giữa hai chu kỳ tăng trưởng. Thực tế, thị trường công nghệ sinh học nhiều lần cho thấy giá cổ phiếu thường phục hồi trước khi lợi nhuận kế toán quay trở lại.

Nguồn: XTB Research

Chi phí hoạt động: Moderna chủ động hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để tài trợ cho tăng trưởng dài hạn

Thoạt nhìn, biên lợi nhuận ròng và EBIT âm sâu có thể gây lo ngại, nhưng hồ sơ tài chính của Moderna cần được đánh giá theo một cách tiếp cận khác. Công ty vẫn duy trì mức chi phí hoạt động cao do đang phát triển một trong những danh mục sản phẩm mRNA lớn nhất trong ngành công nghệ sinh học toàn cầu. Vì vậy, chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) nên được xem là khoản đầu tư cho dòng tiền trong tương lai, thay vì chỉ là chi phí làm suy giảm lợi nhuận hiện tại. Trong khi đó, chi tiêu vốn (CAPEX) vẫn ở mức tương đối thấp, phản ánh mô hình kinh doanh sử dụng ít tài sản cố định của Moderna so với các tập đoàn dược phẩm truyền thống vốn phải đầu tư lớn vào cơ sở sản xuất. Do đó, định giá của công ty phụ thuộc nhiều hơn vào giá trị kỳ vọng của các chương trình nghiên cứu lâm sàng trong tương lai thay vì các chỉ số lợi nhuận hiện tại. Đây là ví dụ điển hình của một doanh nghiệp mà giá trị nội tại chủ yếu được quyết định bởi các cơ hội tăng trưởng trong tương lai, thay vì khả năng tạo dòng tiền tự do ở thời điểm hiện tại. Chừng nào Moderna vẫn duy trì được bảng cân đối kế toán vững mạnh và tiếp tục có khả năng tài trợ cho hoạt động đổi mới mà không phải gia tăng đáng kể đòn bẩy tài chính, thì các biên lợi nhuận âm nên được xem là một lựa chọn chiến lược hơn là dấu hiệu của sự suy yếu mang tính cấu trúc.

Nguồn: XTB Research