Cổ phiếu SpaceX tăng 6% ngoài phiên 📈

SpaceX tiếp tục đà tăng, tăng thêm 6% trong phiên tiền thị trường và tiến sát mốc 170 USD/cổ phiếu sau đợt IPO kỷ lục vào thứ Sáu tuần trước. Vốn hóa thị trường của công ty hiện đã vượt 2 nghìn tỷ USD, làm dấy lên cuộc tranh luận sôi nổi về việc liệu mức định giá này có hợp lý hay không và điều gì đang chờ đợi cổ phiếu đang "nóng" nhất thị trường.

Liệu thực tế có theo kịp SpaceX?

SpaceX khép lại năm 2025 với khoản lỗ vượt 5 tỷ USD, trong khi chi tiêu vốn (capex) vẫn tiếp tục tăng tốc. Chỉ riêng trong quý I/2026, công ty đã chi 10,1 tỷ USD, so với 4,1 tỷ USD trong cùng kỳ năm trước. Một phần đáng kể của khoản chi này được dành cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Những người ủng hộ cổ phiếu nhấn mạnh vị thế dẫn đầu về công nghệ và rào cản gia nhập ngành cực kỳ cao của công ty. Tuy nhiên, việc định giá ngay từ hôm nay những khoản lợi nhuận mà doanh nghiệp có thể tạo ra sau 15 hoặc thậm chí 20 năm chắc chắn kéo theo mức độ đầu cơ rất lớn. Để hình dung quy mô, nếu cổ phiếu SpaceX tăng gấp đôi từ mức hiện tại, vốn hóa thị trường của công ty sẽ phải vượt qua Alphabet (Google) – một kịch bản khó có thể biện minh khi xét đến quy mô hoạt động hiện tại của SpaceX so với gã khổng lồ công nghệ này.

CFRA đã bắt đầu theo dõi SpaceX với khuyến nghị Bán (Sell) và mức giá mục tiêu 115 USD, tương đương mức giảm gần 30% so với giá đóng cửa hôm thứ Sáu. Theo công ty này, nhà đầu tư hiện đang định giá một kịch bản tăng trưởng cực kỳ tham vọng trong khi bỏ qua những rủi ro thực thi đáng kể cũng như nhu cầu vốn khổng lồ của SpaceX.

Morningstar còn thận trọng hơn khi ước tính giá trị hợp lý của SpaceX chỉ ở mức 63 USD/cổ phiếu, tương đương mức giảm khoảng 70% so với giá hiện tại.

Những câu hỏi lớn nhất xoay quanh khả năng biến các dự án đầy tham vọng thành dòng tiền thực tế của công ty. SpaceX vẫn đang trình bày với nhà đầu tư những tầm nhìn dài hạn mà cho đến nay vẫn chưa được phản ánh trong kết quả tài chính. Đặc biệt, thị trường đang dành nhiều sự chú ý cho kế hoạch phát triển các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo nhằm phục vụ khối lượng công việc AI.

Nhà đầu tư ngày càng yêu cầu nhiều thông tin cụ thể hơn về lộ trình thương mại hóa các dự án này. Một số nhà phân tích cũng chỉ ra rằng bản cáo bạch IPO còn khá hạn chế trong việc công bố các rủi ro thực thi cũng như các vấn đề liên quan đến quản trị doanh nghiệp. Khi định giá công ty càng tăng, kỳ vọng về mức độ minh bạch cũng sẽ càng cao.

Không gian là lĩnh vực rất khó định giá

Bất chấp những lo ngại trên, một bộ phận thị trường tin rằng mức định giá hiện tại có thể được biện minh nếu nhìn dưới góc độ rất dài hạn. NewStreet Research đã bắt đầu theo dõi SpaceX với mức giá mục tiêu 165 USD. Theo các nhà phân tích của hãng, công ty nên được đánh giá trong khung thời gian 20–25 năm, thay vì theo chu kỳ cổ phiếu thông thường. Nhiều nhà đầu tư yêu thích lĩnh vực "new space" có lẽ cũng chia sẻ quan điểm này.

Cuối cùng, giá cổ phiếu được quyết định bởi những nhà đầu tư sẵn sàng bỏ vốn, chứ không phải bởi các báo cáo phân tích mang quan điểm hoài nghi. Chỉ riêng những lời chỉ trích hiếm khi đủ sức chấm dứt một xu hướng tăng mạnh, đặc biệt khi nhiều người tham gia thị trường vẫn thừa nhận rằng tiềm năng dài hạn của công ty có thể thực sự rất lớn. Mức định giá hiện tại phản ánh một khoản phần bù đáng kể cho vị thế thống lĩnh của SpaceX trong ngành công nghiệp vũ trụ của Mỹ. Đây là một thị trường có rào cản gia nhập cực kỳ cao, đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, trình độ công nghệ, khả năng chấp nhận rủi ro và nhiều năm triển khai thực tế.

Jeff Bezos mới đây cũng đã nhận được một lời nhắc nhở đắt giá về những thách thức này khi tên lửa hạng nặng New Glenn của Blue Origin – đối thủ của Falcon Heavy – được cho là đã phát nổ, nhiều khả năng khiến chương trình bị trì hoãn thêm vài tháng. Những sự kiện như vậy cho thấy việc tái tạo năng lực của SpaceX khó khăn đến mức nào. Cũng rất khó để định lượng giá trị của bí quyết công nghệ, kinh nghiệm tích lũy qua hàng loạt vụ phóng và các giấy phép quản lý mà công ty đang sở hữu – tất cả đều là những lợi thế cạnh tranh rất lớn.

Theo NewStreet, phần lớn những nền tảng cốt lõi cần thiết cho thành công trong tương lai đã và đang được SpaceX phát triển. Những người lạc quan về SpaceX cho rằng công ty hiện gần như không có đối thủ trong lĩnh vực phóng tên lửa lên quỹ đạo.

Các nhà phân tích ước tính lợi thế công nghệ của SpaceX so với các đối thủ có thể lên tới 10 năm. Những lợi thế như vậy vốn rất khó định lượng, và điều đó tự nhiên dẫn đến một mức định giá cao hơn. Starship được kỳ vọng sẽ làm tăng đáng kể khối lượng hàng hóa có thể đưa lên quỹ đạo so với các hệ thống phóng hiện tại. Năng lực vận chuyển lớn hơn này có thể trở thành nền tảng cho sự mở rộng liên tục của mạng lưới Starlink.

Các dự án liên lạc vệ tinh trực tiếp tới điện thoại (direct-to-cell) phụ thuộc rất lớn vào năng lực phóng của SpaceX. Tương tự, các trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo cũng sẽ cần một sự gia tăng đáng kể về lượng hạ tầng có thể triển khai ngoài không gian. Theo NewStreet, SpaceX có thể chiếm 90%–95% tổng năng lực phóng toàn cầu trong vòng 4–5 năm tới. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu các ước tính này đã tính đầy đủ đến chương trình không gian của Trung Quốc, quốc gia đang phát triển rất nhanh và ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong bức tranh cạnh tranh dài hạn hay chưa.

Biểu đồ SPCX (M5)

Nguồn: xStation5