⚫Dầu Brent vượt mốc $90

Sau giai đoạn lạc quan ngắn vào cuối tuần trước, thị trường dầu thô toàn cầu một lần nữa bước vào trạng thái căng thẳng cực độ. Giá dầu Brent tăng gần 6% vào sáng thứ Hai, vượt mốc 90 USD/thùng. Động thái này gần như đảo ngược đà giảm hôm thứ Sáu, vốn diễn ra sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz được mở lại cho vận tải. Hiện tại, bối cảnh cơ bản đang đặc biệt khó khăn: ước tính có tới 13 triệu thùng/ngày nguồn cung từ khu vực Vịnh Ba Tư vẫn bị gián đoạn khỏi thị trường toàn cầu, và việc giải tỏa các nút thắt vận chuyển có thể mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Dù có thể cảm thấy rằng giai đoạn tồi tệ nhất đã qua, thị trường dầu vẫn cực kỳ căng thẳng, thể hiện qua mức chênh lệch từ hàng chục USD giữa giá dầu trên thị trường hợp đồng tương lai và giá dầu vật chất.

Dated Brent và hợp đồng Brent tháng gần nhất trên ICE. Biểu đồ phía dưới thể hiện chênh lệch giữa Dated Brent và ICE, trong khi đường màu hồng biểu thị chênh lệch giữa Dated Brent và mức giá hợp lý (Fair Value) theo Bloomberg. Nguồn: Bloomberg Finance LP

Phong tỏa trở lại eo biển Hormuz và các sự cố vũ trang

Nguyên nhân chính khiến giá quay lại xu hướng tăng là việc Iran nhanh chóng tái phong tỏa eo biển Hormuz, gần như ngay lập tức sau khi tuyên bố mở cửa - chỉ 24 giờ trước đó. Một mặt, đã xảy ra các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thuộc các công ty phương Tây; mặt khác, Hải quân Mỹ đã tấn công và bắt giữ một tàu Iran. Đáp lại, Tehran chính thức dừng lưu thông tàu thuyền, và Phó Tổng thống Mohammad Reza Aref cảnh báo trên nền tảng X rằng thế giới không thể kỳ vọng an ninh miễn phí cho hoạt động xuất khẩu trong khi dầu mỏ của Iran đang bị ngăn chặn. Iran nhấn mạnh rằng sự ổn định giá nhiên liệu phụ thuộc vào việc chấm dứt hoàn toàn các áp lực kinh tế và quân sự đối với nước này. Một yếu tố rủi ro bổ sung là khả năng xung đột lan rộng sang cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực, đặc biệt tại Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Triển vọng ngoại giao và lệnh ngừng bắn

Khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, sẽ hết hạn vào thứ Ba tới, đã giảm đáng kể và hiện được đánh giá là thấp. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, đã chính thức cáo buộc Mỹ thiếu thiện chí trong các nỗ lực ngoại giao, cho rằng việc phong tỏa cảng và bắt giữ tàu là những hành vi vi phạm trắng trợn thỏa thuận ngừng bắn. Ngoài ra, Tehran đã từ chối đề xuất của chính quyền Trump về một vòng đàm phán hòa bình mới tại Islamabad trong tuần này.

Tuy nhiên, các kênh liên lạc vẫn chưa hoàn toàn bị cắt đứt. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng chiến tranh không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào và căng thẳng cần được giảm thông qua con đường ngoại giao. Một số nhà phân tích thị trường cũng nhận định rằng áp lực kinh tế rất lớn từ cả hai phía cuối cùng sẽ buộc họ quay lại bàn đàm phán, coi đợt leo thang hiện tại như một phần của “cuộc chơi” nhằm giành lợi thế đàm phán. Tuy vậy, ở thời điểm hiện tại, thị trường vẫn ở trạng thái né rủi ro (risk-off), thể hiện qua việc giá cổ phiếu và trái phiếu giảm, trong khi giá hàng hóa năng lượng tăng.

Có thông tin cho rằng các cuộc đàm phán có thể bắt đầu ngay hôm nay, nhưng trên thực tế nhiều khả năng sẽ diễn ra vào ngày mai, ngay trước khi lệnh ngừng bắn chính thức hết hạn- mà theo Iran, đã bị Mỹ vi phạm. Ban đầu, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến tham gia, nhưng các báo cáo gần đây cho thấy vì lý do an ninh, sự tham dự của ông vẫn chưa chắc chắn. Trong khi đó, Iran cũng chưa xác nhận sẽ cử phái đoàn đến Islamabad.

Giá dầu Brent vẫn trong xu hướng giảm

Giá dầu Brent mở cửa tăng, nhưng đồng thời thị trường hợp đồng tương lai dường như chưa phản ánh mức độ lo ngại lớn về sự leo thang căng thẳng. Với việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trở lại, về lý thuyết giá có thể vượt mốc 100 USD/thùng. Hiện tại, vùng kháng cự quan trọng nằm quanh 95 USD/thùng, tương ứng với mức Fibonacci 38,2% và biên trên của kênh xu hướng giảm. Ngược lại, vùng 80–85 USD có thể được giữ vững nếu lưu lượng tàu cải thiện nhẹ. Trong kịch bản eo biển Hormuz được mở hoàn toàn và ít nhất 50% xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư được khôi phục, giá có thể quay về vùng 75–80 USD/thùng, tuy nhiên đây là kịch bản rất lạc quan.