Giá Ca Cao tăng nhờ làn sóng phục hồi nhu cầu tại châu Á, trong khi nhu cầu tại Châu Âu suy yếu

Thị trường ca cao hiện đang chứng kiến một sự phân hóa địa lý rất đáng chú ý. Trong khi châu Âu phải đối mặt với tình trạng đình trệ và nhu cầu suy giảm, các nền kinh tế châu Á lại đang đẩy mạnh chế biến nguyên liệu với quy mô lớn, đạt mức cao nhất trong nhiều năm. Thị trường ca cao hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức, nổi bật nhất là nguy cơ xuất hiện hiện tượng El Niño mạnh nhất trong khoảng 70 năm qua. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết hiện tại tại châu Phi lại đang cho thấy triển vọng về một vụ mùa khả quan hơn trong niên vụ tới. Dữ liệu hiện phản ánh điều gì?

Thất vọng tại châu Âu (Q2)

Dữ liệu về hoạt động nghiền ca cao tại châu Âu đã mang đến một cú sốc đối với những nhà đầu tư kỳ vọng nhu cầu tại khu vực này sẽ sớm ổn định.

• Dữ liệu: Hiệp hội Ca cao châu Âu (ECA) cho biết sản lượng chế biến trong quý II giảm 4,6% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 316.366 tấn (so với 331.762 tấn cùng kỳ năm ngoái và thấp hơn kỳ vọng 325.000 tấn).

• Thấp hơn kỳ vọng: Mức giảm này sâu hơn đáng kể so với dự báo của các chuyên gia Bloomberg, vốn chỉ kỳ vọng mức giảm khoảng 1,5%.

• Xu hướng theo quý: Kết quả này cũng thấp hơn quý trước (325.895 tấn), cho thấy giá nguyên liệu ở mức kỷ lục cùng áp lực lạm phát đã ảnh hưởng rõ rệt đến biên lợi nhuận của các nhà sản xuất bánh kẹo tại châu Âu.

Đây là kết quả quý II thấp nhất trong ít nhất 10 năm qua, đồng thời còn yếu hơn cả quý I/2026. Nguồn: ECA

Sự phục hồi mạnh mẽ tại châu Á

Trái ngược hoàn toàn với châu Âu, các số liệu mới nhất từ châu Á cho thấy ngành chế biến ca cao đang phục hồi rất mạnh.

• Toàn khu vực châu Á (CAA): Sản lượng chế biến ca cao trong quý II tăng tới 25,07% so với cùng kỳ năm trước, đạt 224.646 tấn.

• Malaysia (MCB): Dữ liệu riêng của Malaysia cũng xác nhận xu hướng này khi ngành chế biến trong nước tăng tới 29,4% so với cùng kỳ, đạt 90.849 tấn. Trong nửa đầu năm (1H), sản lượng chế biến của Malaysia tăng 18,1%.

• Các số liệu gần đây từ Barry Callebaut cũng cho thấy nhu cầu tiêu dùng tại châu Á đang phục hồi mạnh, trong khi thị trường phương Tây vẫn tiếp tục trì trệ.

Dữ liệu từ châu Á ghi nhận quý II tốt nhất kể từ ít nhất năm 2011. Nguồn: CAA

Liệu châu Á sẽ trở thành động lực nhu cầu chính?

Nếu xét về quy mô tuyệt đối, châu Âu vẫn giữ vị trí dẫn đầu:

• Châu Âu (Q2): khoảng 316 nghìn tấn

• Châu Á (Q2): khoảng 225 nghìn tấn

Khoảng cách hiện còn khoảng 91 nghìn tấn nghiêng về châu Âu. Tuy nhiên, châu Á hiện là động lực tăng trưởng nhu cầu toàn cầu rõ rệt nhất.

Khả năng châu Á vượt lên dẫn đầu trong trung hạn là rất cao vì ba lý do:

1. Tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng: Mức tiêu thụ chocolate và các sản phẩm ca cao tại Trung Quốc, Ấn Độ và các quốc gia ASEAN tiếp tục tăng, trong khi thị trường phương Tây đã gần như bão hòa.

2. Chi phí vận hành: Hoạt động chế biến đang dịch chuyển tới những khu vực có chi phí năng lượng và lao động thấp hơn, đồng thời sở hữu tốc độ tăng trưởng thị trường cao.

3. Thay đổi cấu trúc tại các nước sản xuất: Kế hoạch của hai quốc gia sản xuất lớn nhất là Bờ Biển Ngà và Ghana nhằm hạn chế xuất khẩu hạt ca cao thô và phát triển công nghiệp chế biến trong nước sẽ gây áp lực lên các nhà máy tại châu Âu, đồng thời tạo lợi thế cho các thị trường mới nổi linh hoạt hơn.

Cũng cần lưu ý rằng sản lượng chế biến tại Bờ Biển Ngà – quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới – đã tăng 28% so với cùng kỳ lên 158.672 tấn. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn nhẹ so với quý I, khi nước này chế biến khoảng 169 nghìn tấn ca cao.

Phân tích thời tiết và nguy cơ El Niño: Điều gì đang chờ phía trước?

Tình hình thời tiết tại các khu vực trồng ca cao trọng điểm hiện đang rất khác biệt và có mối liên hệ chặt chẽ với các chu kỳ khí hậu toàn cầu.

Tình hình thời tiết hiện tại (giữa tháng 7):

• Tây Phi (Bờ Biển Ngà, Ghana): Lượng mưa hiện tại đang hỗ trợ tốt cho quá trình sinh trưởng và cải thiện tình trạng của cây ca cao trước vụ thu hoạch chính sắp tới. Nhiệt độ vẫn duy trì trong ngưỡng bình thường.

• Đông Nam Á (Indonesia, Malaysia): Lượng mưa phân bố rải rác và cục bộ, được đánh giá là điều kiện bất lợi cho cây trồng.

• Brazil (Bahia): Thời tiết khô ráo theo đúng đặc điểm mùa vụ.

Tác động và triển vọng của El Niño:

Theo các dự báo khí tượng hiện nay cho nửa cuối năm, một hiện tượng El Niño mạnh đang hình thành trên Thái Bình Dương. Các mô hình của NOAA và WMO cho thấy dị thường nhiệt độ mặt nước biển đã đạt mức cao (chỉ số Niño 3.4 vượt +1,5°C), báo hiệu một trong những đợt El Niño mạnh nhất trong nhiều năm gần đây, với đỉnh điểm dự kiến vào cuối năm.

Mô hình của NOAA cho thấy xác suất xuất hiện Super El Niño trong giai đoạn tháng 10–11–12 vượt 80%, trong khi xác suất xuất hiện El Niño nói chung là 100%. Hiện nhiệt độ tại khu vực Niño 3.4 đã cao hơn mức trung bình và đang phản ánh một hiện tượng El Niño ở mức trung bình. Nguồn: NOAA

Điều này sẽ tác động như thế nào đến thị trường ca cao?

• Hạn hán tại Đông Nam Á: El Niño thường mang đến tình trạng thiếu mưa và nhiệt độ cao tại Indonesia và Malaysia. Lượng mưa phân tán và bất lợi hiện nay tại khu vực này chính là dấu hiệu đầu tiên của đợt hạn hán sắp tới. Điều này có thể khiến sản lượng thu hoạch trong khu vực giảm mạnh và buộc các nhà máy chế biến tại châu Á phải nhập khẩu hạt ca cao với chi phí cao hơn từ các khu vực khác trên thế giới.

• Rủi ro đối với Tây Phi: Mặc dù lượng mưa trong tháng 7 đang tạm thời cải thiện điều kiện tại Bờ Biển Ngà và Ghana, nhưng El Niño mạnh vào cuối năm thường kéo theo gió Harmattan khô nóng với cường độ lớn hơn cùng tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng. Điều đó đồng nghĩa với việc điều kiện thời tiết thuận lợi hiện nay có thể chỉ là khoảng lặng trước cơn bão. Nếu El Niño diễn biến đúng như các dự báo hiện tại, thị trường có thể sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nguồn cung mới vào cuối năm.

Giá ca cao mở đầu phiên hôm nay bằng việc tiếp tục đà phục hồi. Có thể thấy trong ba phiên gần nhất, lực cầu đã liên tục xuất hiện phía trên vùng 5.500 USD mỗi tấn. Nguồn: xStation5