Giá Cà phê tăng vọt: Liệu một đợt tăng giá mới của các quán Cà phê sẽ bắt đầu?

Đúng một năm trước, sau khi giá cà phê Arabica giảm xuống dưới 300 cent/pound, chúng ta từng có cơ sở để bàn về sự kết thúc của giai đoạn giá cà phê cao. Mặc dù giá bán tại các cửa hàng và quán cà phê vẫn neo ở mức cao, triển vọng về những thay đổi trong các yếu tố cơ bản của thị trường toàn cầu đã mang lại hy vọng rằng tình hình sẽ sớm cải thiện. Tháng 10 năm ngoái, giá cà phê một lần nữa đạt đỉnh gần 440 cent/pound, nhưng sau đó lao dốc xuống còn 250 cent/pound vào giai đoạn cuối tháng 5 và đầu tháng 6 khi thị trường kỳ vọng Brazil sẽ có một vụ mùa kỷ lục. Tuy nhiên, hiện nay thời tiết lại một lần nữa chi phối câu chuyện của thị trường, đẩy giá cà phê tăng lên tới 350 cent/pound, gần chạm mức cao nhất trong năm nay. Ngày 6/7, giá cà phê ghi nhận mức tăng trong một ngày lớn nhất kể từ năm 2000, với mức tăng hơn 15%. Liệu chúng ta có đang bước vào một làn sóng tăng giá mới của cà phê cũng như các mặt hàng nông sản khác?

Vòng xoáy thời tiết và bóng ma của “Siêu El Niño”

Nhân tố chính tạo nên toàn bộ biến động lần này vẫn là thời tiết, yếu tố luôn có khả năng định hình thị trường nông sản một cách vô cùng khắc nghiệt. Tại Minas Gerais, khu vực sản xuất Arabica lớn nhất Brazil và chiếm tỷ trọng rất lớn trong nguồn cung toàn cầu, đầu tiên là những trận mưa lớn xuất hiện trong tháng 6. Trong tuần kết thúc vào 28/6, lượng mưa cao hơn gần 2.000% so với mức trung bình lịch sử, khiến máy móc hoàn toàn không thể hoạt động trên các cánh đồng và làm chất lượng hạt cà phê suy giảm nghiêm trọng. Tiến độ thu hoạch chỉ đạt 52%, thấp hơn mức 60% cùng kỳ năm trước và 55% so với mức trung bình 5 năm. Chưa dừng lại ở đó, ngay sau những trận mưa lớn là sự đảo chiều hoàn toàn của thời tiết khi đầu tháng 7 gần như không có mưa (0 mm). Cây cà phê đặc biệt nhạy cảm với những biến động thời tiết cực đoan, vì vậy sự thay đổi 180 độ này có thể làm thay đổi đáng kể triển vọng vụ mùa hiện tại cũng như vụ tiếp theo.

Tác động lên giá trên các sàn giao dịch diễn ra gần như ngay lập tức:

• Trong phiên 6/7, hợp đồng Arabica giao tháng 9 ghi nhận mức tăng trong ngày gần 18%, trước khi đóng cửa với mức tăng khoảng 15%, vượt ngưỡng 350 cent/pound lần đầu tiên kể từ tháng 1. Đây là mức tăng trong một ngày mạnh nhất kể từ năm 2000.

• Robusta – loại cà phê có giá rẻ hơn và hương vị mạnh hơn – cũng không nằm ngoài xu hướng, tăng 8% và vượt mốc 4.100 USD/tấn.

Cần lưu ý rằng hiện tượng El Niño ảnh hưởng đến thời tiết tại Brazil theo nhiều chiều hướng khác nhau, nhưng lại có tác động khá rõ ràng đối với sản lượng cà phê ở Đông Nam Á. Những đợt hạn hán nghiêm trọng thường khiến sản lượng Robusta giảm đáng kể.

Trước triển vọng thời tiết ngày càng bất ổn, các quỹ đầu tư đã nhanh chóng đóng các vị thế bán khống sau khi hiện tượng El Niño chính thức hình thành trên Thái Bình Dương.

Hiện các nhà khí tượng học đánh giá xác suất xảy ra "Siêu El Niño" lên tới 67%, điều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình ra hoa của cây cà phê.

Phân bón, chi phí lao động và những kho dự trữ ngày càng cạn kiệt

Nếu bạn hy vọng các nhà phân phối hoặc quán cà phê sẽ tự hấp thụ toàn bộ mức tăng chi phí này thì thực tế thị trường lại không cho phép điều đó. Các yếu tố cơ bản hiện nay rất bất lợi cho người tiêu dùng:

• Lượng tồn kho Arabica đạt chuẩn được theo dõi trên sàn ICE đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm. Nói cách khác, thị trường đang thiếu nguồn cung vật chất.

• Mặc dù dữ liệu của USDA vẫn cho thấy nguồn cung dư thừa trong vài năm gần đây, lượng tồn kho toàn cầu thực tế vẫn liên tục giảm.

• Tại Việt Nam – quốc gia sản xuất Robusta hàng đầu thế giới – nông dân đang phải đối mặt với hạn hán từ đầu năm cùng áp lực chi phí rất lớn:

  • Giá phân bón và nhiên liệu tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.

  • Chi phí lao động tăng thêm khoảng 33%.

• Phân tích lịch sử nhiều năm cho thấy tháng 8 thường là một trong những tháng có diễn biến tích cực nhất đối với giá cà phê, và xu hướng tăng theo thống kê 5 năm gần đây thậm chí có thể kéo dài tới cuối năm.

Không chỉ cà phê, cả thực đơn đều đang trở nên đắt đỏ hơn

Để có cái nhìn đầy đủ hơn, cần xem xét cả các mặt hàng nông sản mềm khác, bởi cà phê không phải là trường hợp duy nhất có giá tăng mạnh. Những người yêu thích đồ ngọt cũng sẽ phải chuẩn bị tinh thần. Sau khi tăng vọt lên mức kỷ lục trong năm 2024, giá ca cao đã lao dốc mạnh vào đầu tháng 4/2026 xuống khoảng 3.000 USD/tấn, chủ yếu do nhu cầu suy yếu và các nhà sản xuất bánh kẹo thay đổi công thức nhằm giảm chi phí.

Tuy nhiên, đến cuối tháng 6 và đầu tháng 7, giá ca cao đã bật tăng mạnh trở lại, đạt mức cao nhất kể từ tháng 1. Cũng trong phiên giao dịch ngày 6/7, hợp đồng ca cao giao tháng 9 tại New York tăng khoảng 13 - 14%, lên mức cao nhất trong 6 tháng là 5.700 USD/tấn.

Nguyên nhân gần như giống hệt thị trường cà phê:

• Mưa lớn kéo dài tại Tây Phi làm ngập các tuyến đường vận chuyển.

• Dịch bệnh trên cây ca cao lan rộng.

• Khối lượng ca cao tồn kho trước đó bị ảnh hưởng bởi điều kiện bảo quản kém, khiến nhiều lô hàng có nguy cơ không còn đủ tiêu chuẩn giao dịch.

Có vẻ như sau khoảng thời gian "hạ nhiệt" ngắn ngủi vào mùa xuân, người tiêu dùng sẽ phải chuẩn bị tinh thần đối mặt với một chu kỳ giá cao mới.

Sự kết hợp giữa: các hiện tượng thời tiết cực đoan liên quan đến El Niño, áp lực chi phí sản xuất không ngừng gia tăng (phân bón, nhiên liệu và lao động), cùng với lượng tồn kho ngày càng suy giảm, đồng nghĩa với việc ly cà phê quen thuộc mỗi sáng có thể sẽ trở thành một món hàng xa xỉ hơn trong thời gian tới.

Đã đến lúc chúng ta phải làm quen với suy nghĩ rằng chi phí cho ly cà phê buổi sáng sẽ còn tăng đáng kể trong những tháng sắp tới.

Biểu đồ dưới đây thể hiện diễn biến giá cà phê theo khung thời gian tuần.

Chỉ trong vòng 5 tuần, giá cà phê đã phục hồi gần như toàn bộ mức giảm của 8 tháng trước đó. Nguồn: xStation5.