Hợp đồng tương lai lúa mì đang điều chỉnh sau đợt tăng mạnh gần đây trên Sở Giao dịch Chicago (CBOT), mặc dù giá vẫn cao hơn đáng kể so với đầu năm. Sau gần bốn năm liên tục suy giảm, giá lúa mì đã bắt đầu phục hồi khi nhà đầu tư ngày càng nhận thấy các yếu tố cơ bản của thị trường đang xấu đi. Lần này, áp lực không đến từ một sự kiện đơn lẻ mà là sự kết hợp giữa hạn hán, gián đoạn hoạt động xuất khẩu tại khu vực Biển Đen và những bất ổn ngày càng lớn đối với nguồn cung phân bón toàn cầu.
Kể từ đầu năm 2026, hợp đồng tương lai lúa mì đã tăng gần 25%. Đáng chú ý, đợt tăng này diễn ra mà không xuất hiện cú sốc nguồn cung đột ngột như sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022. Cấu trúc thị trường hiện nay phức tạp hơn đáng kể.
Một mặt, nhà đầu tư đang phản ánh triển vọng mùa vụ kém tích cực trong niên vụ hiện tại. Mặt khác, rủi ro liên quan đến hoạt động xuất khẩu từ khu vực Biển Đen ngày càng gia tăng. Chính sự kết hợp của hai yếu tố này đang đưa phần bù rủi ro quay trở lại định giá hợp đồng tương lai lúa mì.
Biển Đen một lần nữa trở thành vấn đề
Các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga nhằm vào các cảng tại Odessa, cùng với các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào tàu thuyền và cơ sở hạ tầng tại Biển Azov, đã làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu ngũ cốc trong khu vực. Đồng thời, rủi ro gia tăng đối với các cảng của Nga tại Biển Đen cũng khiến chi phí vận tải và bảo hiểm tăng cao. Điều này đã được phản ánh trong dữ liệu khi tổng lượng ngũ cốc xuất khẩu từ Biển Đen vào cuối tháng 7 thấp hơn hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng bởi Nga và Ukraine cùng chiếm khoảng 32% tổng thương mại lúa mì toàn cầu. Một phần lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine có thể được chuyển hướng bằng đường sắt hoặc qua sông Danube tới các cảng của Romania, nhưng những tuyến đường này có chi phí cao hơn và năng lực vận chuyển hạn chế. Trong khi đó, Nga cũng không có nhiều lựa chọn thay thế, do các cảng tại Baltic và Bắc Cực nằm cách xa các vùng sản xuất chính và không đủ năng lực xử lý khối lượng hàng hóa tương đương.
Hạn hán bắt đầu gây áp lực lên sản lượng toàn cầu
Động lực lớn thứ hai đứng sau đợt tăng giá gần đây là triển vọng thời tiết ngày càng xấu đi. Hạn hán trên diện rộng đã ảnh hưởng đến nhiều khu vực thuộc Bắc bán cầu, trong khi các dự báo mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy sản lượng của hầu hết các quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn trên thế giới đều có khả năng suy giảm đáng kể.
Các dự báo chính bao gồm:
-
Sản lượng của bảy quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới dự kiến giảm khoảng 11% trong niên vụ 2026/27.
-
Xuất khẩu lúa mì toàn cầu được dự báo giảm khoảng 7%.
-
Sản lượng lúa mì của Mỹ có thể giảm khoảng 26%, trong khi xuất khẩu dự kiến giảm gần 15%.
-
Sản lượng lúa mì của Canada được dự báo giảm khoảng 15%.
-
Australia dự kiến cắt giảm khoảng 12% diện tích gieo trồng lúa mì do hạn hán và chi phí phân bón tăng cao.
-
Argentina cũng được dự báo có sản lượng thấp hơn, mặc dù hiện tượng thời tiết El Niño đang hình thành có thể phần nào bù đắp những rủi ro giảm sản lượng.
Mặc dù triển vọng mùa vụ tại Nga và Ukraine vẫn khả quan hơn so với nhiều khu vực sản xuất khác, thách thức lớn hiện nay không còn nằm ở sản lượng mà là khả năng vận chuyển ngũ cốc ra thị trường toàn cầu. Vì vậy, các nút thắt logistics đang trở nên gần như quan trọng ngang với năng suất mùa vụ trong việc quyết định cán cân cung cầu lúa mì toàn cầu.
Thị trường bắt đầu phản ánh mức biến động cao hơn
Khi các yếu tố cơ bản suy yếu, mức biến động kỳ vọng (implied volatility) của hợp đồng tương lai lúa mì cũng tăng lên đáng kể. Trước khi bùng phát cuộc xung đột Mỹ - Iran gần đây, biến động vẫn duy trì dưới mức trung bình 10 năm. Việc Eo biển Hormuz bị đóng cửa đã khiến biến động tăng vọt trước khi hạ nhiệt khi kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn lâu dài cải thiện tâm lý thị trường. Tuy nhiên, kể từ đầu tháng 7, mức biến động đã bắt đầu tăng trở lại.
Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư ngày càng phản ánh khả năng xuất hiện thêm các gián đoạn nguồn cung, dù tình trạng thiếu hụt vật chất vẫn chưa xảy ra. Thị trường hiện không còn chỉ phản ứng với điều kiện nguồn cung hiện tại mà còn với xác suất ngày càng cao rằng các nút thắt logistics sẽ khiến nguồn cung toàn cầu trở nên khan hiếm hơn trong những tháng tới.
Những rủi ro này không chỉ giới hạn ở lúa mì. Hoạt động xuất khẩu ngô và dầu hướng dương của Ukraine cũng chịu ảnh hưởng, trong khi Nga vẫn là một trong những nhà cung cấp phân bón lớn nhất thế giới, bao gồm urê, phốt phát và kali. Đồng thời, căng thẳng kéo dài quanh Eo biển Hormuz cũng làm gia tăng lo ngại về hoạt động vận chuyển phân bón toàn cầu, qua đó có thể đẩy chi phí sản xuất nông nghiệp tăng cao vượt ra ngoài phạm vi châu Âu.
Vì sao đợt tăng giá này khác với năm 2022
Đợt tăng giá hiện tại có rất ít điểm tương đồng với cú sốc nguồn cung sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022. Khi đó, thị trường phản ứng trước sự gián đoạn đột ngột tại một trong những khu vực sản xuất ngũ cốc quan trọng nhất thế giới, trước khi giá nhanh chóng hạ nhiệt nhờ các tuyến vận chuyển thay thế được thiết lập và Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen giúp khôi phục một phần năng lực xuất khẩu.
Bối cảnh hiện nay hoàn toàn khác. Mặc dù mức tăng giá diễn ra chậm hơn, các yếu tố thúc đẩy lại có tính bền vững cao hơn đáng kể. Sản lượng thu hoạch giảm, nguồn cung phân bón thắt chặt, chi phí vận chuyển tăng và căng thẳng địa chính trị kéo dài đang cùng lúc tác động lên thị trường thay vì xuất hiện riêng lẻ. Nếu xét riêng từng yếu tố, chúng có thể chưa đủ để tạo nên một thị trường giá lên mạnh. Tuy nhiên, khi kết hợp lại, chúng đang dần siết chặt cán cân cung cầu lúa mì toàn cầu và tái thiết lập phần bù rủi ro mang tính cấu trúc.
Nếu tình trạng gián đoạn xuất khẩu tại Biển Đen tiếp tục kéo dài và triển vọng mùa vụ toàn cầu tiếp tục xấu đi, lúa mì có thể vẫn là một trong những mặt hàng nông sản được hỗ trợ mạnh nhất bởi các yếu tố cơ bản trong nửa sau niên vụ 2026/27.
Biểu đồ WHEAT (D1)
Các mặt hàng nông sản vẫn là nhóm tài sản nhạy cảm nhất với thời tiết và có mức biến động cao. Giá lúa mì hiện đã điều chỉnh khoảng 10% so với đỉnh gần đây, nhưng bức tranh cơ bản của thị trường vẫn chưa thay đổi. Nếu tâm lý thị trường ổn định trở lại sau nhịp điều chỉnh này, sự kết hợp giữa kỳ vọng nguồn cung ngày càng thắt chặt và các yếu tố cơ bản cải thiện có thể khuyến khích lực mua quay trở lại.
Nguồn: xStation5
Các doanh nghiệp thương mại gia tăng hoạt động phòng hộ trong khi các quỹ đầu cơ quay trở lại vị thế mua
Báo cáo Commitment of Traders (COT) mới nhất cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét giữa hai nhóm tham gia có ảnh hưởng lớn nhất trên thị trường lúa mì. Trong tuần kết thúc ngày 28/7, nhóm Managed Money đã tăng thêm 10.962 hợp đồng mua (long), trong khi chỉ tăng 726 hợp đồng bán (short). Điều này cho thấy các quỹ đầu cơ đang ngày càng lạc quan hơn đối với triển vọng của lúa mì và tiếp tục gia tăng vị thế với kỳ vọng giá sẽ còn tăng.
Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp thương mại (Commercial) đã tăng thêm 2.646 hợp đồng bán và đồng thời giảm hơn 5.000 hợp đồng mua. Đây là mô hình khá phổ biến trên thị trường hợp đồng tương lai nông sản: giá cao hơn khuyến khích nông dân và các doanh nghiệp kinh doanh ngũ cốc khóa giá bán trong tương lai, trong khi dòng vốn đầu cơ bắt đầu phản ánh triển vọng nguồn cung ngày càng thắt chặt. Điều quan trọng là kiểu định vị này không nên được xem là tín hiệu tiêu cực. Trong lịch sử, hoạt động phòng hộ của nhóm Commercial thường gia tăng ở giai đoạn đầu của các thị trường giá lên kéo dài khi các nhà sản xuất tận dụng mức giá cao để đảm bảo doanh thu trong tương lai.
Các quỹ đầu cơ vẫn đang trong quá trình tái xây dựng vị thế, mở ra dư địa tăng tiếp
Mặc dù lực mua gần đây đã gia tăng đáng kể, vị thế đầu cơ vẫn còn cách khá xa trạng thái quá nóng. Hiện tại, nhóm Managed Money đang nắm giữ khoảng 85.000 hợp đồng mua và khoảng 93.000 hợp đồng bán, tương ứng với trạng thái bán ròng ở mức nhẹ. Nói cách khác, hoạt động mua gần đây nhiều khả năng mới chỉ phản ánh giai đoạn đầu của quá trình tái xây dựng vị thế thay vì giai đoạn cuối của một làn sóng đầu cơ mạnh.
Xét trên góc độ thị trường, đây là một điểm đáng chú ý. Nếu triển vọng mùa vụ toàn cầu tiếp tục xấu đi và các gián đoạn xuất khẩu tại khu vực Biển Đen kéo dài, các quỹ đầu cơ vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục đóng các vị thế bán còn lại và cuối cùng chuyển sang trạng thái mua ròng. Trong lịch sử, quá trình chuyển đổi dần từ bán ròng sang mua ròng thường là một trong những động lực mạnh nhất thúc đẩy các đợt tăng kéo dài nhiều tuần của hợp đồng tương lai lúa mì trên CBOT.
Nguồn: CFTC, CoT (28 July)
📉 NATGAS lao dốc khi tồn kho EIA của Mỹ tăng cao
Dầu quay trở lại trên mức 80 USD/thùng 🔼
Nasdaq 100 tiếp tục giảm 🚩 SanDisk mất 10% sau báo cáo lợi nhuận, nhóm bán dẫn chịu áp lực
Thị trường nổi bật: DE40 duy trì gần đỉnh lịch sử! Siemens và Deutsche Telekom tỏa sáng nhờ kết quả kinh doanh!
Nội dung tài liệu này chỉ được cung cấp mang tính thông tin chung và là tài liệu đào tạo. Bất kỳ ý kiến, phân tích, giá cả hoặc nội dung khác không được xem là tư vấn đầu tư hoặc khuyến nghị được hiểu theo luật pháp của Belize. Hiệu suất trong quá khứ không nhất thiết chỉ ra kết quả trong tương lai và bất kỳ khách hàng quyết định dựa trên thông tin này đều hoàn toàn tự chịu trách nhiệm. XTB sẽ không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào, bao gồm nhưng không giới hạn, bất kỳ tổn thất lợi nhuận nào, có thể phát sinh trực tiếp hoặc gián tiếp từ việc sử dụng hoặc phụ thuộc vào thông tin đó. Tất cả các quyết định giao dịch phải luôn dựa trên phán quyết độc lập của bạn.
