MP Materials tăng 40% giữa lúc căng thẳng địa chính trị leo thang, chủ đề đất hiếm sẽ "nóng" trở lại?

Cổ phiếu của MP Materials (MP.US) - công ty khai thác và chế biến đất hiếm - đã phục hồi gần 40% từ vùng đáy ngắn hạn và mở đầu năm 2026 với đà tăng giá tích cực. Động lực của nhịp tăng này đến từ nhiều yếu tố, trong đó địa chính trị đóng vai trò chủ đạo.

• Donald Trump cảnh báo rằng thuế quan có thể tăng lên 25% đối với bất kỳ quốc gia nào tiếp tục giao thương với Iran, qua đó ám chỉ Trung Quốc có thể chịu áp lực lớn nếu vẫn nhập khẩu dầu từ Iran trên quy mô lớn. Điều này có thể dẫn tới các biện pháp trả đũa và siết chặt hơn nữa chuỗi giá trị chế biến đất hiếm, nơi Trung Quốc hiện vẫn là quốc gia thống lĩnh.

• Trong bối cảnh đó, việc mở rộng công suất chế biến tại Mountain Pass trở thành lợi ích chiến lược của Mỹ, ngay cả khi căng thẳng chỉ ở mức vừa phải. Hiện nay, mục tiêu này ngày càng mang tính ưu tiên quốc gia. Đối với MP Materials, điều này có thể đồng nghĩa với bước nhảy vọt về quy mô đơn hàng và hoạt động kinh doanh.

• MP Materials sở hữu mỏ đất hiếm lớn nhất tại Mỹ và vận hành cơ sở sản xuất – chế biến đất hiếm quy mô lớn duy nhất của Mỹ (Mountain Pass), qua đó nắm giữ vị thế gần như độc quyền trong một thị trường có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng.

• Trong năm 2025, công ty hưởng lợi từ các hợp đồng với Apple và Bộ Quốc phòng Mỹ, với tổng giá trị vượt 900 triệu USD. MP Materials cung cấp các vật liệu then chốt cho quá trình chuyển đổi năng lượng, bao gồm nam châm neodymium–praseodymium (NdPr). Dự kiến đến năm 2033, nhu cầu NdPr có thể tăng gấp 5 lần.

• Giai đoạn 2020–2024, sản lượng đất hiếm tại Mountain Pass (khoảng 40.000–45.000 tấn) đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu đất hiếm của Mỹ. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là hạ tầng chế biến trong nước ở giai đoạn đầu, khiến Mỹ vẫn phải xuất khẩu quặng sang Trung Quốc để xử lý sâu.

• MP Materials đang từng bước khắc phục mắt xích còn thiếu này. Công ty đã đưa vào vận hành dây chuyền tách và tinh luyện NdPr oxide đầu tiên tại Mỹ, với sản lượng 1.294 tấn trong năm 2024, đồng thời khởi công xây dựng nhà máy sản xuất nam châm vĩnh cửu tại Texas (dự kiến cung cấp cho General Motors và các đối tác khác). Mục tiêu của công ty là đến năm 2026, toàn bộ chuỗi giá trị – từ khai thác đến sản phẩm hoàn chỉnh – sẽ được thực hiện trong lãnh thổ Mỹ.

Biểu đồ được đề cập minh họa nhu cầu đất hiếm toàn cầu (đường vàng), sản lượng của MP Materials (đường xanh lá) và “mức tiêu thụ biểu kiến” tại Mỹ (đường xanh dương) trong giai đoạn 2019–2020. Sự sụt giảm của tiêu thụ biểu kiến không phản ánh nhu cầu thực tế yếu đi, mà chủ yếu do việc xuất khẩu quặng sang Trung Quốc để chế biến và phương pháp thống kê của USGS. Trên thực tế, nhu cầu tại Mỹ đang tăng, và khoảng cách giữa sản xuất nội địa và nhu cầu thực sẽ thu hẹp dần khi công suất chế biến trong nước được mở rộng. Nhu cầu toàn cầu tiếp tục xu hướng đi lên.

Nguồn: USGS, MP Materials

Biểu đồ cổ phiếu MP Materials (khung thời gian D1)

Cổ phiếu đã nối lại xu hướng tăng sau giai đoạn cuối năm 2025 đầy khó khăn, khi kỳ vọng hòa bình tại Ukraine gia tăng và các tiêu đề truyền thông trở nên lạc quan hơn về quan hệ kinh tế Mỹ–Trung, bất chấp bất đồng chiến lược và sự phân cực ảnh hưởng toàn cầu. MP Materials tăng từ dưới 48 USD lên khoảng 65 USD/cổ phiếu và hiện đang giao dịch phía trên hai đường trung bình động dài hạn quan trọng (EMA50 và EMA200). Đà giảm trước đó đã dừng lại gần EMA200, đồng thời hình thành mô hình hai đáy tiềm năng quanh vùng 50 USD. Động lực hiện tại có thể đẩy giá quay lại các đỉnh cũ. Ngược lại, trong kịch bản điều chỉnh, cổ phiếu có thể lùi về khu vực 50 USD, đồng thời lấp khoảng trống tăng giá được tạo ra trong đợt tăng mạnh vào mùa hè.

Nguồn: xStation5