👿Thấy gì sau báo cáo NFP tháng 1?

Báo cáo Non-Farm Payrolls (NFP) tháng 1 là một ví dụ điển hình cho kiểu dữ liệu mà “đánh lừa người xem”. Dù thị trường ban đầu phản ứng rất tích cực trước con số tổng thể khá mạnh - khiến kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất nhanh chóng bị thu hẹp - nhưng khi phân tích sâu hơn, bức tranh lại kém lạc quan hơn nhiều và đặt dấu hỏi lớn về sức bền thực sự của kinh tế Mỹ.

Phục hồi thật sự hay chỉ là “ảo giác thống kê”?

Con số tiêu đề cho thấy 130.000 việc làm mới, cao hơn đáng kể so với dự báo khoảng 70.000. Đồng thời, tỷ lệ thất nghiệp giảm bất ngờ xuống 4,3%. Tuy nhiên, các tín hiệu tích cực này cần được nhìn trong bối cảnh những điều chỉnh lịch sử rất lớn.

• Điều chỉnh số liệu năm 2025: Tăng trưởng việc làm trung bình mỗi tháng trong năm 2025 đã bị điều chỉnh giảm xuống chỉ còn 15.000, so với 49.000 trước đó. Điều này cho thấy thị trường lao động năm 2025 thực tế yếu hơn rất nhiều so với những gì từng được báo cáo.

• Ổn định chứ chưa phải bứt phá: Nhiều nhà phân tích cho rằng thị trường lao động hiện tại đang “tìm đáy” sau một giai đoạn gần như “suy thoái tuyển dụng” trong năm 2025, thay vì bước vào chu kỳ tăng tốc mạnh.

Tăng trưởng lệch pha: Rủi ro tập trung

Tăng trưởng việc làm trong tháng 1 có tính mất cân đối rõ rệt, khi phần lớn đến từ các nhóm ngành “phòng thủ”:

• Y tế áp đảo: Ngành chăm sóc sức khỏe tạo thêm 82.000 việc làm, tức chiếm hơn một nửa tổng tăng trưởng tháng 1. Đây là lĩnh vực ít nhạy cảm với chu kỳ kinh tế và lãi suất.

• Kinh tế thực gặp khó: Ngoài xây dựng (33.000) và một phần dịch vụ chuyên môn, phần còn lại của nền kinh tế cho thấy dấu hiệu yếu. Nhu cầu lao động mang tính chu kỳ vẫn thấp, trong khi số lượng việc làm trống (job openings) đang tiến gần về mức thấp nhất kể từ năm 2020.

• Suy giảm ở nhiều ngành: Khu vực công, tài chính, vận tải và khai khoáng đều ghi nhận giảm việc làm. Đây lại là các ngành thường đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra tăng trưởng GDP “hữu cơ”, nhưng hiện gần như vắng mặt trong đà phục hồi.

QCEW: Vì sao lại quan trọng vào lúc này?

QCEW (Quarterly Census of Employment and Wages) là cơ sở dữ liệu gần như đầy đủ nhất về số lượng việc làm tại Mỹ, dựa trên hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp của các bang.

• Chính xác nhưng có độ trễ: QCEW đáng tin hơn nhiều so với khảo sát NFP hàng tháng, nhưng dữ liệu đến muộn.

• Điều chỉnh chuẩn hằng năm: Mỗi năm, cùng với báo cáo tháng 1, BLS sẽ thực hiện “annual benchmark revision” để điều chỉnh lại dữ liệu NFP dựa trên QCEW.

• Yếu tố chính trị: Các điều chỉnh này ngày càng mang màu sắc chính trị. Tổng thống Trump từng nhiều lần chỉ trích quy mô điều chỉnh, và căng thẳng này thậm chí đã dẫn đến việc sa thải cựu lãnh đạo BLS trong quá khứ.

Hàm ý đối với Fed

Dù các điều chỉnh lịch sử mang lại một bức tranh “khó chịu” bên dưới bề mặt, nhưng con số tiêu đề mạnh và tỷ lệ thất nghiệp giảm lại là “vũ khí” cực tốt cho phe diều hâu trong Fed. Hiện tại, thị trường tiền tệ đã đẩy kỳ vọng đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên lùi tới tận tháng 7/2026. Khả năng Fed thực hiện lần cắt cuối cùng dưới nhiệm kỳ của Jerome Powell (kết thúc tháng 5) cũng giảm mạnh. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đã bắt đầu hạ nhiệt, cho thấy nhà đầu tư đang dần nhận ra rằng báo cáo hôm nay tuy “đẹp” ở tiêu đề, nhưng ẩn chứa nhiều vết nứt đáng lo ngại.