Thị trường chứng khoán Trung Quốc suy yếu 🚩 Alibaba và Tencent dẫn đầu đà bán tháo

Chỉ số chứng khoán chủ chốt của Trung Quốc đang tiến sát ngưỡng thị trường giá xuống (bear market), phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn của nhà đầu tư về triển vọng kinh tế của quốc gia này. Áp lực bán tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp internet và tiêu dùng quy mô lớn, vốn chiếm tỷ trọng đáng kể trong các chỉ số chứng khoán Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài.

Điểm yếu của thị trường chứng khoán Trung Quốc không chỉ đến từ tăng trưởng kinh tế chậm lại. Một vấn đề ngày càng quan trọng là cơ cấu của chỉ số MSCI China, vốn vẫn tập trung quá nhiều vào các doanh nghiệp internet và tiêu dùng. Trong khi dòng vốn toàn cầu đang đổ vào các nhà sản xuất bán dẫn và những doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng AI tại Hàn Quốc và Đài Loan, thì các chỉ số chứng khoán Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tiêu dùng nội địa, kết quả kinh doanh của Alibaba và Tencent cũng như tâm lý đối với lĩnh vực bất động sản.

Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi nền kinh tế Trung Quốc ổn định trở lại, quốc gia này vẫn có thể tiếp tục thất thế trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn quốc tế trước các thị trường châu Á khác – những nơi mang lại khả năng tiếp cận trực tiếp hơn với chu kỳ đầu tư AI.

Hôm nay, MSCI China Index có thời điểm giảm tới 2,1% và từng giao dịch thấp hơn hơn 20% so với đỉnh thiết lập ngày 2/10, đưa chỉ số này tiến sát ngưỡng xác nhận bear market theo phân tích kỹ thuật. Alibaba và Tencent là hai cổ phiếu đóng góp lớn nhất vào đà giảm, mặc dù từ lâu chúng vẫn được xem là nền tảng chính cho các khoản đầu tư quốc tế vào lĩnh vực công nghệ Trung Quốc.

Điều gì đang gây áp lực lên chứng khoán Trung Quốc?

Thị trường đang phải đối mặt đồng thời với nhiều yếu tố bất lợi:

• Căng thẳng gia tăng với các cơ quan của Mỹ. Gần đây nhất, Lầu Năm Góc thông báo kế hoạch đưa BYD và Alibaba vào danh sách các công ty bị cáo buộc có liên hệ với chính phủ Trung Quốc.

• Dữ liệu tiêu dùng tại Trung Quốc tiếp tục suy yếu.

• Chi tiêu bán lẻ trong tháng 5 lần đầu tiên suy giảm kể từ sau đại dịch.

• Kết quả kinh doanh gây thất vọng của các nền tảng internet lớn nhất Trung Quốc.

• Cạnh tranh gay gắt cả trong nước lẫn quốc tế từ các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, trong khi Trung Quốc vẫn phải gánh mức phần bù rủi ro địa chính trị cao hơn.

• Chi tiêu đầu tư rất lớn cho AI đang gây áp lực lên biên lợi nhuận trong ngắn hạn.

• Dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển sang các thị trường hưởng lợi trực tiếp hơn từ làn sóng AI.

Hàn Quốc và Đài Loan tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu mạnh mẽ đối với chất bán dẫn và hạ tầng AI nhờ sở hữu các nhà sản xuất chip hàng đầu thế giới. Trong khi đó, MSCI China vẫn phụ thuộc nhiều hơn vào xu hướng tiêu dùng, chính sách quản lý, thị trường bất động sản, niềm tin đối với hệ thống ngân hàng và kết quả kinh doanh của các nền tảng internet.

Vấn đề mang tính cấu trúc của MSCI China Index

MSCI China vẫn bị chi phối bởi các doanh nghiệp internet và tiêu dùng niêm yết tại Hồng Kông. Tencent hiện chiếm khoảng 13% trọng số chỉ số. Alibaba chiếm khoảng 10%.

Mức độ tập trung cao này khiến chỉ cần một vài doanh nghiệp lớn suy yếu cũng đủ kéo toàn bộ chỉ số đi xuống. Khi Alibaba và Tencent công bố kết quả kém tích cực, chỉ số gần như không có đủ động lực từ các lĩnh vực khác để bù đắp.

Không giống như thị trường Đài Loan hay Hàn Quốc, các chỉ số chứng khoán Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài gần như không có mức độ tiếp xúc đáng kể với chu kỳ tăng trưởng của phần cứng AI. Vì vậy, làn sóng tăng giá nhờ AI trên toàn cầu phần lớn đã bỏ qua nhóm cổ phiếu Trung Quốc ngoài đại lục.

Ngành công nghệ Trung Quốc không phải là một câu chuyện duy nhất

Đà suy yếu hiện nay chủ yếu tập trung ở các doanh nghiệp internet và thương mại điện tử. Cả Alibaba và Tencent đều công bố doanh thu quý kết thúc vào tháng 3 thấp hơn kỳ vọng của giới phân tích, làm dấy lên lo ngại rằng các khoản đầu tư khổng lồ vào AI sẽ cần nhiều thời gian hơn dự kiến mới có thể chuyển hóa thành lợi nhuận.

Trong khi đó, các chỉ số công nghệ nội địa của Trung Quốc lại có diễn biến tích cực hơn đáng kể. Star 50 Index, bao gồm các doanh nghiệp sản xuất chất bán dẫn và công nghệ tiên tiến, đã lập mức cao kỷ lục mới trong ngày hôm nay.

Điều này cho thấy một điểm rất quan trọng: nhà đầu tư không quay lưng với toàn bộ ngành công nghệ Trung Quốc. Thay vào đó, họ ngày càng chọn lọc hơn, ưu tiên các doanh nghiệp liên quan đến bán dẫn, sản xuất công nghệ cao và chuỗi cung ứng AI nội địa của Trung Quốc.

Hang Seng China Enterprises Index tiếp tục chịu áp lực

Áp lực bán cũng xuất hiện rõ trên Hang Seng China Enterprises Index, khi chỉ số này giảm hơn 2% trong phiên hôm nay. Hiện tại, đây là một trong những chỉ số chứng khoán có diễn biến yếu nhất thế giới trong năm nay, trong số hơn 90 chỉ số được Bloomberg theo dõi.

Trong khi đó, Hang Seng Tech Index đã bước vào bear market từ đầu năm, cho thấy sự suy yếu của nhóm cổ phiếu công nghệ Trung Quốc không chỉ là một nhịp điều chỉnh ngắn hạn mà phản ánh sự suy giảm niềm tin mang tính rộng hơn đối với các nền tảng internet quy mô lớn.

Vì sao thị trường chứng khoán Trung Quốc tiếp tục gây thất vọng?

Chứng khoán Trung Quốc vẫn chịu áp lực vì nhà đầu tư chưa nhìn thấy một động lực đủ mạnh để tạo nên sự phục hồi mang tính cấu trúc.

Vấn đề không chỉ nằm ở tâm lý thị trường yếu mà còn xuất phát từ chính cơ cấu của các chỉ số, vốn vẫn phụ thuộc quá lớn vào tiêu dùng, các nền tảng internet và lợi nhuận của một số ít doanh nghiệp công nghệ vốn hóa lớn.

Cho đến khi chi tiêu tiêu dùng thực sự phục hồi và các doanh nghiệp như Alibaba và Tencent cho thấy sự cải thiện rõ ràng hơn về lợi nhuận, MSCI China nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực giảm.

Ở chiều ngược lại, sức mạnh tương đối của các chỉ số bán dẫn nội địa Trung Quốc cho thấy nhà đầu tư vẫn muốn tiếp cận thị trường Trung Quốc, nhưng theo cách chọn lọc hơn, tập trung chủ yếu vào những doanh nghiệp gắn trực tiếp với chu kỳ đầu tư AI.

Các công ty công nghệ Trung Quốc đang thất thế trong cuộc đua AI trước Hàn Quốc và Đài Loan?

Một trong những nguyên nhân chính khiến MSCI China hoạt động kém hiệu quả là mức độ tham gia rất hạn chế vào làn sóng tăng trưởng của AI trên toàn cầu.

Trong khi thị trường Hàn Quốc và Đài Loan tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu kỷ lục đối với chất bán dẫn và hạ tầng AI, các chỉ số chứng khoán Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài vẫn bị chi phối bởi các nền tảng internet và doanh nghiệp tiêu dùng.

Theo Vey-Sern Ling của Union Bancaire Privée, các công ty công nghệ Trung Quốc trên thực tế đã trở thành "nạn nhân của thành công mà các nước láng giềng Bắc Á đạt được."

Nhà đầu tư ngày càng ưu tiên các doanh nghiệp sản xuất chất bán dẫn – những bên hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư AI – thay vì các nền tảng internet như Alibaba và Tencent.

Điều này khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ cổ phiếu công nghệ Trung Quốc tăng lên đáng kể. Dòng vốn toàn cầu đang tự nhiên dịch chuyển sang những thị trường có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng hơn, đặc biệt là Hàn Quốc và Đài Loan.

Chỉ vài năm trước, Alibaba, Tencent cùng các nền tảng internet khác chính là luận điểm đầu tư quan trọng nhất của chứng khoán Trung Quốc niêm yết ở nước ngoài.

Ngày nay, câu chuyện đó đang dần mất đi sức hấp dẫn. Kết quả kinh doanh quý I cho thấy cả Alibaba và Tencent đều không đạt kỳ vọng về doanh thu. Khả năng sinh lời đang chịu áp lực bởi ba yếu tố chính:

• Chi tiêu đầu tư cho trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tăng.

• Cạnh tranh trong nước cực kỳ khốc liệt.

• Nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc vẫn còn yếu.

Đối với nhà đầu tư, đây là một sự thay đổi đáng kể trong câu chuyện đầu tư của ngành công nghệ Trung Quốc. Các nền tảng internet vẫn tạo ra dòng tiền rất lớn, nhưng không còn được xem là động lực tăng trưởng không thể thay thế của thị trường chứng khoán Trung Quốc như giai đoạn trước đại dịch và trước làn sóng siết chặt quản lý đối với lĩnh vực này.

CHN.cash Index và BABA.US (D1)

Nguồn: xStation5

Nguồn: xStation5