Thị trường nổi bật: Liệu lần này có phải là một cú bứt phá “thực sự” của thị trường dầu mỏ?

Giá dầu đã quay trở lại đà giảm mạnh sau những tuyên bố mới từ Donald Trump. Trước tiên, ông đã hủy bỏ các cuộc không kích nhằm vào Iran dự kiến diễn ra vào đêm qua. Thứ hai, ông cho biết một thỏa thuận với Iran về cơ bản đã được thống nhất và có thể được ký kết tại châu Âu trong thời gian tới. Dầu Brent đã giảm xuống dưới 90 USD/thùng, trong khi sau khi hợp đồng tương lai dầu WTI được rollover (chuyển sang kỳ hạn mới), giá giao dịch hiện cho thấy mức dưới 85 USD/thùng.

Loại trừ tác động của việc rollover hợp đồng tương lai, giá dầu hiện chỉ còn cao hơn khoảng 25% so với thời điểm bắt đầu xung đột. Các trường hợp trong năm 1990 và 2022 cho thấy khả năng giá tiếp tục giảm, mặc dù cần lưu ý rằng Eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Hiệu ứng "Déjà vu" hay sự thận trọng là trên hết

Mặc dù phản ứng của giá dầu là khá mạnh, lịch sử cho thấy cần phải hết sức thận trọng. Những thực tế đáng chú ý bao gồm:

• Những lời hứa trong quá khứ: Tổng thống Mỹ đã nhiều lần tuyên bố rằng một thỏa thuận với Iran sắp đạt được, nhưng cho đến nay chưa có thỏa thuận nào thực sự thành hiện thực. Hơn nữa, bất chấp các nỗ lực đàm phán, số lượng tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz hiện còn thấp hơn cả giai đoạn diễn ra các hoạt động quân sự thực tế.

• Sự hoài nghi từ phía Iran: Tehran đang chủ động hạ nhiệt sự lạc quan, khẳng định rằng các kết luận cuối cùng vẫn chưa được đưa ra, đồng thời các hãng tin địa phương cho biết văn bản thỏa thuận vẫn chưa được chính thức phê duyệt. Thỏa thuận tiềm năng này được cho là dưới dạng một bản ghi nhớ, bao gồm lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày và dỡ bỏ phong tỏa hàng hải để đổi lấy việc quay trở lại các cuộc đàm phán hạt nhân.

Có thể thấy rằng số lượng tàu đi qua Eo biển Hormuz trong tháng 3 và tháng 4 còn nhiều hơn hiện nay, mặc dù cần lưu ý rằng một phần đáng kể trong số đó có thể xuất phát từ Iran. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Thị trường tin vào một thỏa hiệp. Chênh lệch giá và đường cong kỳ hạn giảm xuống

Tuy nhiên, các nhà đầu tư dường như đang đặt niềm tin mạnh mẽ vào một kịch bản tích cực lần này. Theo nhiều ý kiến từ Phố Wall, ngày càng có nhiều người tin rằng cả hai bên đều có quá nhiều thứ để mất nếu đàm phán thất bại, và khả năng đổ vỡ hoàn toàn hiện không còn được xem là kịch bản có xác suất cao nhất.

Trước các thông tin này, thị trường hợp đồng tương lai đang thể hiện những đặc điểm điển hình của một giai đoạn hạ nhiệt căng thẳng:

• Đường cong kỳ hạn phẳng hơn (Flattening of the forward curve): Thị trường đang nhanh chóng loại bỏ phần bù rủi ro chiến tranh khỏi giá dầu, khiến các hợp đồng gần nhất giảm mạnh và làm toàn bộ cấu trúc kỳ hạn trở nên phẳng hơn.

• Sự sụt giảm của chênh lệch giá kỳ hạn (Calendar spreads): Kỳ vọng rằng Eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa trở lại mà không phát sinh thêm chi phí đang làm suy giảm lo ngại về nguồn cung dầu trong ngắn hạn. Phần bù cho giao hàng ngay (backwardation) đang giảm mạnh cùng với đợt bán tháo các hợp đồng tháng 7 và tháng 8.

Các mức chênh lệch giá đã giảm trở lại vùng tương đương thời điểm bắt đầu xung đột. Nguồn: Bloomberg Finance LP, XTB.

Những rào cản về kỹ thuật và vật lý

Cần nhớ rằng ngay cả khi các văn kiện được ký kết, việc quay trở lại trạng thái bình thường hoàn toàn về mặt vật lý cũng sẽ mất nhiều tháng. Ngoài ra, ngay cả khi Eo biển Hormuz được mở lại thành công, nguy cơ xảy ra một đợt leo thang tương tự trong tương lai vẫn hiện hữu nếu hai bên tiếp tục phát sinh bất đồng.

Những trở ngại khác bao gồm:

• Việc rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz.

• Khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

• Thời gian cần thiết để khôi phục sản lượng dầu đã bị ngừng khai thác.

Điều đáng chú ý là quá trình hạ nhiệt căng thẳng này lại đang diễn ra trong bối cảnh thị trường giao ngay (spot market) rất căng thẳng. Tồn kho dầu đang giảm rõ rệt. Mặc dù trên quy mô toàn cầu mức tồn kho vẫn còn tương đối cao, nhưng tại một số địa điểm như Singapore hoặc trung tâm lưu trữ Cushing của Mỹ, lượng tồn kho hiện ở mức cực thấp và cho thấy nguy cơ xuất hiện các vấn đề nguồn cung trong những tuần tới nếu hoạt động vận chuyển bình thường không sớm được khôi phục.