Trung Quốc, Saudi Aramco và dầu mỏ - Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trong những tháng gần đây là mức độ phân kỳ hoàn toàn giữa tâm lý và kỳ vọng của thị trường - điều thể hiện rất rõ qua sự khác biệt giữa các nhà phân tích thị trường hàng hóa và các nhà phân tích thị trường cổ phiếu.

Các nhà phân tích hàng hóa đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về một thảm họa có thể xảy ra do khoảng 20% nguồn cung dầu và nhiên liệu toàn cầu bị gián đoạn. Trong khi đó, các nhà phân tích chứng khoán lại liên tục giải thích cho việc nâng dự báo EPS của doanh nghiệp. Vậy ai đúng?

US500 vs OIL (W1)

Nguồn: xStation5

Hiện tại, thị trường vẫn đang ở trong một trạng thái “bế tắc kỳ lạ” - các chỉ số chứng khoán và giá cổ phiếu tiếp tục lập đỉnh mới dù giá dầu đang cao hơn rất nhiều so với những gì thị trường kỳ vọng chỉ vài tháng trước.

Saudi Aramco là công ty năng lượng lớn nhất thế giới, kiểm soát một ngành công nghiệp xoay quanh dầu thô tại Saudi Arabia. CEO của công ty đã có những bình luận đáng chú ý về tình hình thị trường hiện nay.

CEO Amin Nasser sử dụng những ngôn từ rất mạnh. Theo ông, thị trường hiện đang rơi vào trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng giữa cung và cầu. Ông ước tính rằng ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại ngay ngày mai, thị trường cũng sẽ cần khoảng một năm để quay trở lại trạng thái bình thường. Chủ tịch công ty cho biết thế giới đang mất khoảng một tỷ thùng nguồn cung dầu và nhấn mạnh rằng quy mô của cuộc khủng hoảng hiện nay là chưa từng có tiền lệ.

Đồng thời, cũng khó có thể phủ nhận rằng tình hình hiện tại đang có lợi cho công ty này. Saudi Arabia đã xây dựng tuyến đường ống “East–West” xuyên qua sa mạc Ả Rập chính xác để chuẩn bị cho một kịch bản như hiện nay. Kết quả kinh doanh của công ty cũng cho thấy đà tăng giá dầu đã giúp lợi nhuận ròng quý 1/2025 tăng gần 25%.

Vậy tại sao giá dầu lại phản ứng khá “điềm tĩnh” trước một cuộc khủng hoảng lớn như vậy?

Nguồn: Bloomberg Finance Lp

Một yếu tố được cả Morgan Stanley và Bloomberg nhấn mạnh chính là lượng tồn kho dầu - một trong những yếu tố quan trọng nhất của thị trường hiện nay.

Nhân tố quan trọng nhất trong câu chuyện này là Trung Quốc. Trung Quốc nhập khẩu khoảng 25-35% lượng dầu từ khu vực Vịnh Ba Tư. Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất cho thấy lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đã giảm từ khoảng 12 triệu thùng xuống chỉ còn hơn 8 triệu thùng - tức giảm hơn 3 triệu thùng, tương đương hơn 30%. Đây không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên: Trung Quốc đã tận dụng giai đoạn giá dầu giảm trong năm 2025 để tích trữ một lượng dầu thô khổng lồ. Liệu các kho dự trữ này có được xây dựng chính xác để chuẩn bị cho tình huống hiện tại?

Nguồn: Bloomberg Finance Lp

Điều đó rất khó xác định - và trên thực tế có lẽ cũng không còn quá quan trọng. Điều quan trọng là, chỉ riêng hành động của Trung Quốc cũng có thể khiến tác động của việc thiếu hụt nguồn cung lên giá dầu bị trì hoãn đáng kể. Trung Quốc đang hấp thụ sự thiếu hụt nguồn cung và áp lực lạm phát toàn cầu - và họ có động cơ rất rõ ràng để làm điều đó. Nền kinh tế công nghiệp Trung Quốc hiện vẫn trong giai đoạn tăng trưởng chậm lại, trong khi việc duy trì thương mại với phương Tây là ưu tiên chiến lược của Bắc Kinh.

Lạm phát nội địa cao hơn, trong bối cảnh hiện tại, có thể giúp giảm bớt gánh nặng thực của nợ công và kích thích tiêu dùng cũng như đầu tư. Đồng thời, phương Tây tránh được nguy cơ suy thoái - điều sẽ gây tổn hại cho Trung Quốc không kém gì chính các nước phương Tây. Điều quan trọng cần hiểu là trạng thái “đóng băng” hiện tại của thị trường sẽ còn tiếp diễn miễn là Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò “trợ cấp giảm lạm phát toàn cầu” trên thực tế. Đây có thể là một trong những vấn đề quan trọng nhưng ít được nhắc đến nhất trước thềm cuộc gặp giữa Trump và Tập Cận Bình.

Kamil Szczepański

XTB Financial Markets Analyst