โกโก้ร่วง 4% หลังข่าวจากกานา 🚩 ตลาดจะไปทางไหนต่อ?

สัญญา Futures โกโก้ของ ICE เผชิญแรงกดดันในวันนี้ โดยปรับตัวลง 4% หลังมีความคืบหน้าครั้งใหม่จากกานา ขณะที่ตลาดมองว่าการจัดหาเงินทุนสำหรับการรับซื้อเมล็ดโกโก้ในประเทศผู้ผลิตโกโก้รายใหญ่อันดับ 2 ของโลกอาจมีประสิทธิภาพมากขึ้น

COCOBOD มีแผนเริ่มออกตราสารหนี้ในตลาดภายในประเทศในช่วงปลายเดือนสิงหาคม ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนออกจากรูปแบบการกู้เงินแบบ Syndicated Loan จากต่างประเทศที่เป็นแหล่งเงินทุนหลักของภาคโกโก้มานานกว่า 3 ทศวรรษ

สำหรับตลาดโกโก้ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจมีนัยสำคัญ เนื่องจากการเข้าถึงเงินทุนที่ดีขึ้นอาจช่วยลดความเสี่ยงที่ปัญหาสภาพคล่องจะกระทบต่อการรับซื้อเมล็ดโกโก้จากเกษตรกร และการส่งต่อผลผลิตเข้าสู่ Supply Chain เพื่อการส่งออก

ประกาศล่าสุดจาก COCOBOD เกี่ยวกับแนวโน้มของอุตสาหกรรมได้กระตุ้นให้เกิดแรงขายทำกำไรในตลาด Futures โกโก้แล้ว โดยสัญญาในสหรัฐฯ ปิดตลาดเมื่อสัปดาห์ที่แล้วต่ำกว่าจุดสูงสุดในรอบ 3 สัปดาห์ประมาณ 4.3%

ในมุมมองของผม ตลาดจึงกำลังเริ่ม ลด Risk Premium ที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงทางการเงินของกานาลงบางส่วน อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้หมายความว่าความท้าทายด้านการผลิตได้หมดไปแล้ว

COCOBOD หันพึ่งตลาดทุนในประเทศ

กานากำลังเตรียมการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในรอบหลายทศวรรษเกี่ยวกับรูปแบบการจัดหาเงินทุนให้กับอุตสาหกรรมโกโก้ โดย COCOBOD มีแผนออกตราสารหนี้สกุลเงินเซดีของกานาในช่วงปลายเดือนนี้ รวมถึง Commercial Paper อายุ 270 วัน ภายใต้โครงการจัดหาเงินทุนใหม่ที่คาดว่าจะดำเนินการเป็นระยะเวลา 5 ปี

• COCOBOD คาดว่าจะระดมทุนประมาณ 16,000 ล้าน GHS ต่อปี ผ่านตลาดการเงินภายในประเทศ โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียนและรองรับการรับซื้อโกโก้

• อายุ 270 วันถูกออกแบบให้สอดคล้องกับรอบการรับซื้อโกโก้ เนื่องจากประมาณ 70% ของผลผลิต ถูก COCOBOD รับซื้อระหว่างเดือนกันยายนถึงมกราคม

• ฐานเงินทุนในประเทศมีขนาดใหญ่ โดยกองทุนบำนาญของกานาบริหารสินทรัพย์มากกว่า 100,000 ล้าน GHS ทำให้นักลงทุนสถาบันในประเทศอาจกลายเป็นเสาหลักสำคัญของรูปแบบการจัดหาเงินทุนใหม่นี้

• เงินทุนบางส่วนจะถูกนำไปใช้ชำระหนี้เดิมของ COCOBOD ซึ่งหมายความว่าเงินทุนที่ระดมได้ทั้งหมดจะไม่ได้ถูกนำไปใช้สำหรับการรับซื้อโกโก้ในอนาคต

จากมุมมองของตลาดโกโก้ ประเด็นสำคัญคือ ความเสี่ยงทางการเงินตลอด Supply Chain อาจลดลง หาก COCOBOD สามารถเข้าถึงเงินทุนหมุนเวียนได้อย่างมีเสถียรภาพมากขึ้น โอกาสที่ปัญหาสภาพคล่องจะขัดขวางการรับซื้อเมล็ดโกโก้จากเกษตรกรก็จะลดลง

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้แก้ปัญหาทั้งหมดของอุตสาหกรรม การใช้หนี้ระยะสั้นที่ต้อง Roll Over อย่างสม่ำเสมอยังคงทำให้ COCOBOD ต้องพึ่งพาสภาวะของตลาดการเงิน ดังนั้น กานาจึงกำลังเปลี่ยนจากความเสี่ยงในการเข้าถึงเงินทุนจากต่างประเทศ ไปสู่ ความเสี่ยงด้านการ Refinancing ในตลาดภายในประเทศ

จุดสิ้นสุดของโมเดลการจัดหาเงินทุนที่ดำเนินมานานกว่า 3 ทศวรรษ?

ตลอดระยะเวลากว่า 30 ปี กานาใช้ Syndicated Loan รายปีจากธนาคารต่างประเทศเป็นแหล่งเงินทุนหลักสำหรับการรับซื้อโกโก้ตามฤดูกาล แต่ปัญหาหนี้ของประเทศได้เผยให้เห็นจุดอ่อนของโมเดลดังกล่าว โดยความยากลำบากในการจัดหาเงินทุนเริ่มส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานของอุตสาหกรรมโกโก้โดยตรง

การจัดหาเงินทุนสำหรับปี 2023 ล่าช้า ขณะที่ก่อนเข้าสู่ฤดูผลผลิตปี 2024/25 โมเดล Syndicated Loan แบบเดิมก็ไม่สามารถดำเนินต่อไปได้ในที่สุด ส่งผลให้ COCOBOD เริ่มหันไปพึ่งแหล่งเงินทุนภายในประเทศและทางเลือกอื่น ๆ มากขึ้น โดยโครงการ Commercial Paper ที่กำลังจะเปิดตัวถือเป็นอีกขั้นของการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว

อย่างไรก็ตาม หน่วยงานกำกับดูแลยังต้องจัดการกับภาระหนี้เดิมจำนวนมาก ในปี 2023 Cocoa Bills ระยะสั้นประมาณ 7,930 ล้าน GHS ถูกปรับโครงสร้างเป็นตราสารระยะยาวที่ครบกำหนดระหว่างปี 2024–2028 ส่งผลให้ COCOBOD ยังคงมีต้นทุนในการชำระหนี้ในระดับสูง

สำหรับนักลงทุนในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ นี่คืออีกหนึ่งองค์ประกอบที่สำคัญของภาพรวม ตลาดโกโก้มักให้ความสำคัญกับสภาพอากาศ ขนาดผลผลิต โรคในต้นโกโก้ และระดับสต็อก แต่ในแอฟริกาตะวันตก โครงสร้างทางการเงินที่เชื่อมโยงเกษตรกรเข้ากับตลาดโลกก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน

แม้เมล็ดโกโก้จะมีอยู่ในไร่ แต่หากไม่มีระบบจัดหาเงินทุนที่มีประสิทธิภาพสำหรับการรับซื้อ ก็ไม่ได้หมายความว่าผลผลิตเหล่านั้นจะสามารถเดินทางไปยังท่าเรือและเข้าสู่ Supply Chain ของตลาดโลกได้อย่างรวดเร็ว

ทำไมราคาโกโก้จึงปรับตัวลง?

จากมุมมองของตลาด Futures ปัจจัยสำคัญคือ การเปลี่ยนแปลงของระดับความเสี่ยงที่ตลาดประเมินเกี่ยวกับ Supply ในอนาคต

หาก COCOBOD สามารถจัดหาเงินทุนเพื่อรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ความเป็นไปได้ที่ปัญหาทางการเงินของหน่วยงานจะกลายเป็นข้อจำกัดเพิ่มเติมต่อปริมาณโกโก้ในตลาดจริงก็จะลดลง นี่คือเหตุผลที่การปรับปรุงโมเดลการจัดหาเงินทุนอาจถูกตีความว่าเป็นปัจจัย Bearish ต่อราคาในระยะสั้น

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความว่าผลผลิตจะเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน แต่หมายถึงความเป็นไปได้ที่เมล็ดโกโก้ที่มีอยู่แล้วจะถูกส่งผ่านระบบรับซื้อและเข้าสู่ตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

สิ่งสำคัญคือการแยกให้ออกระหว่าง สภาพคล่อง กับ ปริมาณผลผลิตจริง เพราะระบบการจัดหาเงินทุนใหม่ ไม่ได้ทำให้ต้นโกโก้ออกผลเพิ่มขึ้น ไม่ได้เปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ และไม่ได้กำจัดโรคพืช

ความเสี่ยงด้านสภาพอากาศยังคงมีนัยสำคัญ โดยการก่อตัวของ El Niño ที่กำลังพัฒนาเพิ่มความกังวลต่อผลผลิตในแอฟริกาตะวันตก ขณะที่ฝนตกหนักในกานากำลังสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการแพร่ระบาดของโรค Black Pod

ในมุมมองของผม นี่คือ ความขัดแย้งด้านปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญของตลาดโกโก้ในขณะนี้ โครงสร้างทางการเงินที่สนับสนุน Supply อาจมีเสถียรภาพมากขึ้น ขณะที่แนวโน้มการผลิตยังคงเผชิญความเสี่ยงจากสภาพอากาศอย่างมีนัยสำคัญ

กานายังคงเป็นเสาหลักของ Supply โกโก้โลก

ความสำคัญของการปฏิรูป COCOBOD สะท้อนถึงบทบาทของกานาในตลาดโกโก้โลก กานาเป็นผู้ผลิตโกโก้รายใหญ่อันดับ 2 ของโลก รองจากโกตดิวัวร์ โดยทั้งสองประเทศรวมกันคิดเป็นประมาณ 60% ของผลผลิตโกโก้ทั่วโลก

• โกโก้คิดเป็นประมาณ 1.9% ของ GDP กานาในไตรมาส 1 ปี 2026

• ตามข้อมูลประมาณการของ COCOBOD การทำเกษตรโกโก้สร้างรายได้ให้กับครัวเรือนเกษตรกรประมาณ 850,000 ครัวเรือน

• อุตสาหกรรมโกโก้สร้างรายได้จากการส่งออกให้กานาประมาณ 2,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี

• บริษัทแปรรูปโกโก้รายใหญ่ที่ดำเนินงานในประเทศ ได้แก่ Cargill, Barry Callebaut, ofi ซึ่งอยู่ภายใต้ Olam Group และ Ghana’s Cocoa Processing Company

การกระจุกตัวของ Supply ในเชิงภูมิศาสตร์เป็นหนึ่งในเหตุผลที่ราคาโกโก้สามารถตอบสนองต่อพัฒนาการในกานาและโกตดิวัวร์ได้รุนแรงกว่าสินค้าเกษตรสำคัญหลายชนิด เนื่องจากตลาดมี Margin for Error ค่อนข้างจำกัด หากปัญหาเกิดขึ้นพร้อมกันในสองประเทศผู้ผลิตหลัก

กานาต้องการเพิ่มมูลค่าจากโกโก้ภายในประเทศ

การเปลี่ยนแปลงด้านการจัดหาเงินทุนเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปอุตสาหกรรมในวงกว้าง รัฐบาลยังต้องการเพิ่มสัดส่วนการแปรรูปโกโก้ภายในประเทศ โดยตั้งเป้าให้มีการแปรรูปโกโก้อย่างน้อย 50% ของเมล็ดโกโก้ในประเทศ ตั้งแต่ฤดูผลผลิตปี 2026/27

ในเชิงเศรษฐกิจ เหตุผลของนโยบายนี้ค่อนข้างชัดเจน กานาต้องการเพิ่มสัดส่วนมูลค่าที่ประเทศได้รับจาก Supply Chain ของโกโก้ แทนที่จะพึ่งพาการส่งออกเมล็ดโกโก้ดิบเป็นหลัก

การเพิ่มกำลังการแปรรูปภายในประเทศอาจทำให้สัดส่วนการส่งออกในอนาคตเปลี่ยนจากเมล็ดโกโก้ดิบไปเป็นผลิตภัณฑ์โกโก้กึ่งสำเร็จรูปมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผมไม่มองว่าเป้าหมาย 50% นี้เป็นปัจจัย Bullish โดยตรงต่อราคาโกโก้ สำหรับสมดุลของตลาดโลก ตัวแปรสำคัญยังคงเป็น ขนาดผลผลิตและอุปสงค์โกโก้ทั่วโลก ขณะที่แหล่งแปรรูปส่วนใหญ่เพียงเปลี่ยนโครงสร้างของ Trade Flow เท่านั้น

แล้วราคาโกโก้จะเป็นอย่างไรต่อ?

ในมุมมองของผม โมเดลการจัดหาเงินทุนใหม่ของ COCOBOD เป็นปัจจัยบวกต่อ เสถียรภาพของตลาด Physical แต่ในระยะสั้นอาจยังเป็นปัจจัยลบต่อราคา Futures

ยิ่งความเสี่ยงที่การรับซื้อโกโก้และการจัดหาเงินทุนเพื่อการส่งออกจะหยุดชะงักลดลงมากเท่าไร เหตุผลที่ตลาดจะต้องให้ Futures ซื้อขายด้วย Premium สูงเพื่อชดเชยความเสี่ยงด้าน Supply ของกานาก็จะยิ่งลดลงตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ได้หมายความว่าปัญหาด้าน Supply จะหายไป โกโก้ยังคงอ่อนไหวอย่างมากต่อสภาพอากาศ โดยประวัติศาสตร์แสดงให้เห็นว่าในช่วงที่เกิด El Niño รุนแรง ผลผลิตโกโก้ทั่วโลกสามารถลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่ตลาดซึ่งเพิ่งผ่านช่วงผลผลิตที่อ่อนแอมาก่อนหน้านี้ยังคงเปราะบางต่อการหยุดชะงักของ Supply แม้เพียงเล็กน้อย

ดังนั้น ปัจจัยสำคัญ 3 ประการที่จะกำหนดทิศทางราคา ได้แก่ ขนาดผลผลิตจริงของกานา ประสิทธิภาพของระบบจัดหาเงินทุนใหม่ของ COCOBOD และแนวโน้มผลผลิตทั่วแอฟริกาตะวันตก

หากการรับซื้อสามารถดำเนินไปได้อย่างราบรื่น ขณะที่กานาและโกตดิวัวร์มีผลผลิตเพิ่มขึ้น Scarcity Premium ก็มีแนวโน้มลดลงต่อเนื่อง แต่หากการจัดหาเงินทุนที่ดีขึ้นเกิดขึ้นพร้อมกับผลผลิตที่อ่อนแอจากสภาพอากาศหรือโรคพืช ราคาโกโก้อาจกลับมาปรับตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว เนื่องจากตลาดหันกลับมาให้ความสำคัญกับความเสี่ยงของ Physical Deficit แม้ Demand จะยังคงอ่อนแอก็ตาม

กราฟ COCOA (D1)

ราคาสัญญา Futures โกโก้ปรับตัวเข้าใกล้ระดับ 38.2% Fibonacci Retracement ของคลื่นขาลงครั้งใหญ่ในปี 2025 และปัจจุบันเริ่มเคลื่อนไหวใกล้ขอบล่างของ Rising Price Channel มากขึ้น

โซนแนวรับสำคัญอยู่บริเวณ $5,300–5,400 ต่อตัน ขณะที่แนวต้านสำคัญตาม Price Action อยู่บริเวณ $6,150

โมเดลการจัดหาเงินทุนใหม่กำลังช่วยลด Risk Premium และกดดันราคาในระยะสั้น แต่ยังไม่ได้แก้ปัญหาเรื่อง ขนาดผลผลิต สภาพอากาศ และโรคพืช ซึ่งยังคงเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อ Supply

Source: xStation5