IPO แห่งศตวรรษ: SpaceX และสิ่งที่เราสามารถเรียนรู้จากนักลงทุนผ่าน XTB

การ IPO ของ SpaceX จะเกิดขึ้นในสัปดาห์นี้ หลังจากกระแสความคาดหวังและการสร้างความสนใจต่อเนื่องมาหลายสัปดาห์ รวมถึงรายงานว่าการ IPO ถูกจองซื้อเกินจำนวน (oversubscribed) ทำให้ SpaceX มีแนวโน้มถูกประเมินมูลค่าสูงกว่า 1.7 ล้านล้านดอลลาร์

การ IPO ครั้งนี้มีความไม่ปกติหลายประการ: ประการแรก ราคาหุ้น IPO ถูกกำหนดไว้ที่ 135 ดอลลาร์ต่อหุ้นแบบ “ราคาคงที่” ไม่ได้อยู่ในช่วงราคาเหมือนปกติ ประการที่สอง Elon Musk ได้เจรจาต่อรองลดค่าธรรมเนียมกับธนาคารลงทุนรายใหญ่ที่เป็นผู้จัดการดีล และประการที่สาม สัดส่วนการจัดสรรหุ้นให้กับนักลงทุนรายย่อยสูงผิดปกติถึง 30% เทียบกับมาตรฐานทั่วไปที่ 5–10%

ความสำคัญที่เพิ่มขึ้นของนักลงทุนรายย่อย

• ประเด็นหลังนี้น่าสนใจเป็นพิเศษ เหตุผลที่ Musk เลือกจัดสรรหุ้นถึง 30% จากมูลค่ารวม 80,000 ล้านดอลลาร์ให้กับนักลงทุนรายย่อย อาจเป็นเพราะต้องการใช้ประโยชน์จาก “อิทธิพลระดับศรัทธา” ของเขาในหมู่นักลงทุนรายย่อยบางส่วน
• อย่างไรก็ตาม ตลาดนักลงทุนรายย่อยไม่ได้มีแค่กลุ่มแฟนคลับของ Elon Musk เท่านั้น แต่ยังคิดเป็นสัดส่วนราว 20–30% ของปริมาณการซื้อขายรายวันในตลาดใหญ่ เช่น สหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ ความต้องการจากนักลงทุนรายย่อยทำสถิติสูงสุดในช่วงต้นปี 2026 และภายในสิ้นปีนี้ ปริมาณการซื้อขายรายเดือนทั่วโลกผ่านโบรกเกอร์คาดว่าจะถึง 37 ล้านล้านดอลลาร์
• นักลงทุนรายย่อยไม่ได้เป็นเพียงกลุ่มเฉพาะหรือกลุ่ม “meme stock” อีกต่อไป แต่กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของตลาด และมีบทบาทช่วยลดความผันผวนในช่วงที่ตลาดตึงเครียดในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ลูกค้า XTB กับ IPO ของ SpaceX: ความสนใจในวงจำกัด ไม่ได้ไหลตามกระแส

จากการเติบโตของนักลงทุนรายย่อย เราได้วิเคราะห์ความสนใจของลูกค้า XTB ต่อ IPO ของ SpaceX ผลลัพธ์ที่ได้ค่อนข้างน่าสนใจ เพราะแทนที่จะกระโดดตามกระแส กลับพบว่าความสนใจอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำในเครือข่าย 14 สาขาทั่วยุโรปและเอเชีย โดยผลสำรวจหลักมีดังนี้:

• ความสนใจรวมของลูกค้าอยู่ในระดับ “หลักร้อยต้น ๆ” โดยมีเพียงส่วนน้อยที่สอบถามเกี่ยวกับ IPO และการเข้าถึงหุ้นก่อนเปิดตลาด (ซึ่ง XTB ไม่ได้ให้บริการ)
• โรมาเนียมีจำนวนคำถามมากที่สุด 178 รายการ รองลงมาคือฝรั่งเศส 160 รายการ
• ในโรมาเนีย มีเพียง 115 คนที่ระบุว่ามีความสนใจสูงหรือพร้อมลงทุน โดยส่วนใหญ่ได้รับแรงจูงใจจากความชื่นชม Elon Musk
• ในเยอรมนี มี 90 รายที่ต้องการลงทุนใน SpaceX
• ในสโลวาเกีย ลูกค้าส่วนใหญ่ที่สอบถามสนใจว่า XTB จะมี CFD ของ SpaceX เพื่อเปิดสถานะขาย (short) เมื่อหุ้นเข้าตลาดหรือไม่

ข้อมูลนี้สะท้อนว่าลูกค้า XTB โดยรวมไม่ได้ตามกระแส IPO ของ SpaceX และมีเพียงส่วนน้อยจากฐานลูกค้าทั้งหมด 2.5 ล้านคนที่สนใจซื้อหุ้นในราคา IPO โดยอาจเป็นเพราะหลายเหตุผล ได้แก่ XTB ไม่ได้เปิดให้ซื้อ IPO โดยตรง และลูกค้าสามารถเข้าถึงหุ้น SpaceX ได้หลังจากเข้าตลาด Nasdaq วันที่ 12 มิถุนายน รวมถึงความจริงที่ว่า หาก SpaceX มีมูลค่าถึง 1.7 ล้านล้านดอลลาร์ จะมีผลต่อดัชนี Nasdaq ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ยอดนิยมของลูกค้า XTB ทำให้สามารถรับ exposure ทางอ้อมได้อยู่แล้ว

อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้ยังสะท้อนว่า ไม่ใช่นักลงทุนรายย่อยทุกกลุ่มที่จะตื่นเต้นกับ SpaceX เหมือนกระแสข่าว

ความกังวลต่อมูลค่าที่สูงเกินไปของ SpaceX

• มีความกังวลว่า valuation ของ SpaceX อาจอยู่ในระดับที่มองโลกในแง่บวกมากเกินไป โดยมีการซื้อขายที่ประมาณ 56 เท่าของรายได้ในอนาคต ซึ่งถือว่าสูงมาก
• รายได้ปี 2025 อยู่ที่ 18.67 พันล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นประมาณหนึ่งในสามจากปี 2024 แต่บริษัทยังขาดทุน 4.94 พันล้านดอลลาร์ในปีที่ผ่านมา ปีนี้คาดว่ารายได้จะเพิ่มขึ้นเป็น 25 พันล้านดอลลาร์ แต่ความท้าทายอยู่ที่การคาดการณ์ระยะยาว

นักวิเคราะห์มองโลกแง่บวกเกินไปหรือไม่?

• เอกสาร IPO ของ Goldman Sachs แสดงภาพเชิงบวกอย่างมาก โดยคาดการณ์รายได้ของ SpaceX ในปี 2030 อาจสูงถึง 474 พันล้านดอลลาร์ โดย 322 พันล้านมาจากธุรกิจ AI ซึ่งรวมถึงดาวเทียม A11 ซึ่งเป็นแพลตฟอร์ม AI orbit รุ่นแรกของบริษัท
• SpaceX ยังเปิดตัวแนวคิด “ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ลอยฟ้า” หรือศูนย์ข้อมูลในอวกาศ ซึ่งใช้พลังงานแสงอาทิตย์และสามารถประมวลผล AI workload จากอวกาศได้

ศูนย์ข้อมูลบนท้องฟ้า

• Musk คาดว่า ภายในปี 2031 SpaceX จะปล่อยดาวเทียม AI compute มากกว่าจำนวนศูนย์ข้อมูลบนโลก แนวคิดนี้มีเหตุผลในเชิงทฤษฎี เพราะศูนย์ข้อมูลบนพื้นโลกใช้พลังงานและน้ำจำนวนมาก และเผชิญข้อจำกัดด้านกฎหมายและการคัดค้านจากชุมชน ขณะที่การย้ายไปสู่อวกาศสามารถหลีกเลี่ยงข้อจำกัดเหล่านี้ได้
• อย่างไรก็ตาม โครงการต้นแบบยังไม่มีกำหนดปล่อยจนถึงปีหน้า และโมเดลธุรกิจในปัจจุบันยังคาดว่าจะเริ่มเปลี่ยนไปสู่อวกาศจริง ๆ ในปี 2028 ซึ่งเป็นสมมติฐานที่ยังมีความไม่แน่นอนสูง หากเกิดความล่าช้าหรือเทคโนโลยีไม่เป็นไปตามคาด การคาดการณ์เหล่านี้อาจไม่เกิดขึ้นจริง
• SpaceX จึงกำลังขอให้นักลงทุน “ลงทุนในไอเดีย” มากกว่าธุรกิจที่สมบูรณ์แล้ว ซึ่งทำให้นักลงทุนรายย่อยบางส่วนยังไม่พร้อมเข้าร่วม

ความระมัดระวังต่อแนวคิดของ Musk

• เมื่อพิจารณาข้อมูลทั้งหมด จึงไม่น่าแปลกใจที่ลูกค้า XTB จำนวนมากเลือกที่จะ “รอดูสถานการณ์” แทนที่จะเข้าร่วมกระแส IPO
• นักลงทุนรายย่อยแสดงให้เห็นถึงความระมัดระวังมากขึ้น โดยเลือกถอยออกมาดูความชัดเจนของ IPO แทนที่จะเข้าซื้อทันที แม้ว่า SpaceX IPO จะอาจเป็นหนึ่งในดีลที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ แต่ลูกค้าของ XTB ก็ยังคงมีมุมมองที่ระมัดระวังต่อความทะเยอทะยานของ Elon Musk